Czy obligacje skarbowe ochronią nasze pieniądze przed inflacją?

Eksperci nie przynoszą nam pozytywnych wieści w kwestii inflacji, która zdaje się pozostawać z nami na dłużej. W związku z tym warto rozważyć sposoby zabezpieczenia wartości naszych pieniędzy. Jednym z propozycji może być inwestycja w obligacje skarbowe. Warto zbadać, czy zakup obligacji Skarbu Państwa jest opłacalny i czy mogą one pomóc nam zabezpieczyć się przed szybko rosnącą inflacją.

W styczniu 2023 roku inflacja w Polsce sięgnęła 17,2 procent, osiągając poziom nie notowany od ponad 25 lat. Dlatego, jeśli posiadasz oszczędności, warto rozważyć sposoby zachowania wartości pieniądza w obliczu takiego wzrostu cen.

Jednym z rozwiązań mogą być detaliczne obligacje skarbowe, czyli obligacje emitowane przez skarb państwa. Szczególnie interesujące są w tym kontekście obligacje indeksowane inflacją, oferowane przez państwo.

Warto zbadać, jakie są potencjalne zyski z takich obligacji i czy wystarczą one do ochrony przed wzrostem cen w Polsce. Czy są one bardziej opłacalne niż tradycyjne lokaty bankowe?

Jakie rodzaje obligacji możemy kupić?

Obecnie Ministerstwo Finansów oferuje różnorodne papiery skarbowe, czyli papiery wartościowe dłużne, których emitentem jest Skarb Państwa. Z tego powodu są one określane jako obligacje skarbowe lub obligacje Skarbu Państwa.

W ofercie znajdziesz:

• Obligacje 3-miesięczne oszczędnościowe o oprocentowaniu stałym OTS1022: oprocentowane na 3 proc. w skali roku. Mogą być nabyte wyłącznie w drodze zamiany za obligacje typu OTS. Są to obligacje stałoprocentowe.
• Obligacje skarbowe roczne o oprocentowaniu zmiennym ROR0723: oprocentowanie w pierwszym miesięcznym okresie odsetkowym wynosi 6 proc. w skali roku, a w kolejnych miesięcznych okresach odsetkowych jest równe stopie referencyjnej NBP plus stała marża wynosząca 0 proc. Odsetki są wypłacane co miesiąc.
• Dwuletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu zmiennym DOR0724: oprocentowanie w pierwszym miesięcznym okresie odsetkowym wynosi 6,25 proc. w skali roku, a w kolejnych miesięcznych okresach odsetkowych jest równe stopie referencyjnej NBP plus stała marża wynosząca 0,25 proc. Odsetki są wypłacane co miesiąc.
• Obligacje 3-letnie o zmiennej stopie procentowej TOZ0725: oprocentowanie w pierwszym okresie odsetkowym trwającym 6 miesięcy wynosi 6 proc. w skali roku. Odsetki są wypłacane co 6 miesięcy.
• 4-letnie oszczędnościowe obligacje skarbowe COI0726: oprocentowanie w pierwszym, trwającym rok okresie odsetkowym wynosi 6 proc. w skali roku, a dla kolejnych okresów jest obliczane na podstawie stopy wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, powiększonej o stałą marżę w wysokości 1 proc. Odsetki są wypłacane rocznie. Nazywane są one obligacjami indeksowanymi inflacją.
• Emerytalne 10-letnie oszczędnościowe obligacje skarbowe EDO0732: oprocentowanie w pierwszym, trwającym rok okresie odsetkowym wynosi 6,25 proc. w skali roku. Dla kolejnych okresów oprocentowanie jest obliczane na podstawie stopy wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, powiększonej o stałą marżę w wysokości 1,25 proc. Odsetki są wypłacane po zakończeniu okresu oszczędzania. Nazywane są one obligacjami indeksowanymi inflacją.
• Obligacje rodzinne oszczędnościowe przeznaczone dla beneficjentów programu „Rodzina 800 plus”: obejmują rodzinne 6-letnie oszczędnościowe obligacje skarbowe ROS oraz rodzinne 12-letnie oszczędnościowe obligacje skarbowe ROD. Mają one preferencyjne oprocentowanie w stosunku do standardowej oferty papierów dłużnych. Oprocentowanie jest obliczane na podstawie stopy wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, powiększonej o stałą marżę. Odsetki są wypłacane po zakończeniu okresu oszczędzania.
• 6-letnie obligacje rodzinne mają oprocentowanie w pierwszym, rocznym okresie odsetkowym wynoszące 6,2 proc. w skali roku, a dla kolejnych okresów oprocentowanie jest obliczane na podstawie stopy wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, powiększonej o stałą marżę. Odsetki są wypłacane po zakończeniu okresu oszczędzania.
• 12-letnie obligacje rodzinne mają oprocentowanie w pierwszym, rocznym okresie odsetkowym wynoszące 6,5 proc. w skali roku, a dla kolejnych okresów oprocentowanie jest obliczane na podstawie stopy wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, powiększonej o stałą marżę. Odsetki są wypłacane po zakończeniu okresu oszczędzania.

Obligacje zmiennoprocentowe ROR i DOR. Czy ochronią nasze środki?

Obligacje skarbowe zawierające w swojej konstrukcji mechanizm ochrony przed inflacją, niedawno wprowadzone do oferty Ministerstwa Finansów, zostały okrzyknięte mianem inflacyjnych lub antyinflacyjnych. Czy taki instrument jest w stanie chronić nas przed inflacją?

Wśród wprowadzonych do obiegu obligacji zmiennoprocentowych wyróżnia się:

• Obligacje roczne o oprocentowaniu zmiennym ROR0723
• Obligacje skarbowe 2-letnie o oprocentowaniu zmiennym DOR0724.

Takie papiery wartościowe dłużne są indeksowane nie inflacją, ale stopą referencyjną NBP. To nowy rodzaj obligacji skarbowych, które znalazły się w ofercie obligacji Skarbu Państwa w 2022 roku.

Oprócz tego są obligacje indeksowane inflacją adresowane do beneficjentów programu 500 plus oraz 10-letnie obligacje oszczędnościowe emerytalne, których oprocentowanie również będzie zależało od wysokości inflacji.

Zasadniczo istnieją dwie grupy obligacji indeksowanych stopą inflacji CPI podawaną przez GUS: obligacje 4-letnie indeksowane inflacją COI oraz obligacje 10-letnie indeksowane inflacją EDO. Do tego dochodzą wspominane obligacje rodzinne ROS i ROD.

Porównaj ofertę kredytów gotówkowych

Obligacje indeksowane inflacją. Na czym polegają?

Obligacje skarbowe indeksowane inflacją mogą częściowo ochronić nas przed utratą wartości pieniądza w czasie, ale nie całkowicie. Jest to forma lokowania środków finansowych, w której poziom inflacji w dalszym etapie oszczędzania decyduje o wysokości oprocentowania obligacji skarbowych.

Obligacje antyinflacyjne czy inflacyjne zaczęły zyskiwać na popularności w połowie 2022 roku, kiedy premier Mateusz Morawiecki zadeklarował, że Ministerstwo Finansów poprawi ofertę w tym zakresie.

Nazwa ta odnosi się do emitowanych przez Skarb Państwa obligacji skarbowych detalicznych, których konstrukcja wiąże się z wysokością publikowanego przez GUS wskaźnika inflacji lub stóp procentowych. Obligacje te nie są przeznaczone dla funduszy inwestycyjnych, tylko dla gospodarstw domowych. Każda z nich kosztuje niezmiennie 100 zł.

Obligacje indeksowane inflacją występują w wariantach 4-letnim COI oraz 10-letnim EDO.

Obligacje 4-letnie indeksowane inflacją

Do najpopularniejszych obligacji skarbowych indeksowanych inflacją należą 4-letnie obligacje skarbowe COI. W pierwszym roku inwestowania w te obligacje oferowane jest oprocentowanie ustalone przez Ministerstwo Finansów, a dopiero od drugiego roku obowiązuje indeksowanie oprocentowania o stałą marżę powiększoną o inflację.

Podstawą określenia oprocentowania obligacji COI jest wskaźnik inflacji systematycznie ogłaszany przez Główny Urząd Statystyczny. Jest to wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych podawany przez Prezesa GUS 15. dnia każdego miesiąca. Dane dotyczą miesiąca poprzedzającego, przy czym 4-letnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją uwzględniają tylko roczny poziom inflacji.

Przy ustalaniu oprocentowania obligacji COI brana jest pod uwagę również marża określana przez Ministerstwo Finansów, która jest dodatnia i stała przez cały okres inwestycji.

Obligacje antyinflacyjne gwarantują nominalny wzrost, co oznacza, że otrzymasz więcej pieniędzy niż pożyczyłeś państwu. Termin wykupu przypada po 4 latach od zakupu obligacji, a odsetki są wypłacane przez Ministerstwo Finansów na wskazane konto bankowe obligatariusza.

W przypadku przedterminowego wykupu obligacji COI, obowiązuje opłata w wysokości 0,70 zł za każdą obligację.

Warto pamiętać, że kapitalizacja odsetek odbywa się na zakończenie okresu odsetkowego, a odsetki nie są doliczane do kapitału, lecz wypłacane przez Ministerstwo Finansów na konto bankowe obligatariusza.

Ciąg dalszy artykułu poniżej

Powiązane artykuły

Obligacje 10-letnie indeksowane inflacją

Alternatywą dla zakupu obligacji COI są obligacje 10-letnie. Są to obligacje skarbowe o terminie wykupu wynoszącym 10 lat, indeksowane inflacją, co czyni je obligacjami długoterminowymi.

Oprocentowanie tych papierów wartościowych wynosi w lipcu 2025 roku 6,25 proc. w pierwszym okresie odsetkowym, natomiast w kolejnych latach będzie uzależnione od wysokości inflacji rocznej podawanej przez GUS, powiększonej o stałą marżę w wysokości 2,00 proc.

Warto wiedzieć, że kapitalizacja odsetek odbywa się na zakończenie okresu odsetkowego. W przeciwieństwie do obligacji 4-letnich, odsetki w przypadku 10-letnich papierów dłużnych są dopisywane do kapitału, co oznacza, że kapitał pracuje w kolejnych latach na następne zyski.

Załóżmy, że w 2025 roku inwestujesz w 10-letnią obligację EDO za 100 zł z oprocentowaniem w pierwszym okresie odsetkowym wynoszącym 6,25 proc. W lipcu 2026 roku dysponujesz kwotą 106,25 zł. Ta kwota staje się bazą do wyliczenia oprocentowania w kolejnym roku oszczędzania.

Oprocentowanie w kolejnych latach będzie zależne od inflacji z czerwca odpowiedniego roku. Warto zauważyć, że podatek od zysków kapitałowych nie zostanie pobrany przy każdorazowym szacowaniu odsetek, lecz będzie zapłacony dopiero po zakończeniu inwestycji.

Szukasz alternatywy? Poznaj naszą ofertę kredytów konsolidacyjnych

Czy warto kupić obligacje skarbowe w czasie inflacji?

Inwestycje w obligacje skarbowe indeksowane inflacją wydają się być bardzo dobrą alternatywą dla bezpiecznego oszczędzania, szczególnie w porównaniu z lokatami bankowymi lub bardziej ryzykownymi formami inwestowania środków finansowych. Jednak czy rzeczywiście tak jest?

Może się wydawać, że indeksowanie inflacją zapewni ochronę przed rosnącymi cenami, ale trzeba pamiętać, że w pierwszym roku od zakupu obligacji nie zarobisz tyle, ile wynosi inflacja, która obecnie sięga kilkunastu procent, ponieważ Twoje obligacje są oprocentowane na niższym poziomie. Czy warto w takiej sytuacji inwestować?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ nie można przewidzieć, z jaką inflacją będziemy mieli do czynienia za rok czy za dwa lata, ani jak będzie się ona miała do oprocentowania obligacji skarbowych. Wiadomo jednak, że nowe obligacje detaliczne oferowane przez Skarb Państwa zapewnią ochronę przed inflacją jedynie na poziomie około 7–7,25 proc.

Nieco wyższe oprocentowanie, do 7,5 proc. w pierwszym roku oszczędzania, oferują obligacje rodzinne, ale dostępne są one tylko dla beneficjentów programu 800+. To jednak nadal mniej niż aktualny poziom inflacji w Polsce. Dlatego tylko częściowo Twoje oszczędności będą chronione przed utratą wartości.

Prawdziwie uzależnione od wzrostu cen dóbr i usług konsumpcyjnych będą oprocentowanie obligacji skarbowych dopiero od drugiego roku oszczędzania.

Nie można oczekiwać, że szybko powróci ona do poziomu odpowiadającego celom inflacyjnym banku centralnego, ale jest możliwe, że będzie niższa. Co to oznacza dla lokat bankowych, które w wielu przypadkach oferują lepsze warunki niż obecne obligacje skarbowe? Nie ma pewności, czy banki obniżą wysokość oprocentowania.

Trzeba pamiętać, że wybór obligacji skarbowych oznacza zamrożenie środków na pewien czas. W przypadku obligacji indeksowanych inflacją okres ten wynosi 4 lub 10 lat, a przy obligacjach rodzinnych nawet 12 lat. W tak długiej perspektywie czasowej wszystko może się zmienić na rynkach finansowych.

Jeśli jednak planujesz oszczędzać na przyszłą emeryturę lub dla swoich dzieci, warto rozważyć, jakie obligacje skarbowe będą dla Ciebie najlepszym wyborem. Być może 4-letnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją, które w dłuższej perspektywie ochronią Twoje oszczędności przed utratą wartości, będą odpowiednim rozwiązaniem.

Jak kupić obligacje skarbowe?

Jeśli zdecydowałeś się na zakup obligacji, ważne jest, abyś wiedział, gdzie się udać lub co zrobić, aby stać się ich posiadaczem. Jak kupić obligacje skarbowe? Możesz to zrobić na dwa sposoby:

• Bezpośrednio (przez internet, telefon lub w placówkach PKO Banku Polskiego).
• Za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych.

W pierwszym przypadku detaliczne obligacje skarbowe działają podobnie do lokat bankowych – wartość oszczędności się nie zmienia, odsetki są dopisywane do wpłaconego kapitału, a na koniec możesz dowolnie zarządzać swoimi środkami (wypłacić odsetki lub przeznaczyć na zakup kolejnych obligacji).

W drugim przypadku Twoje oszczędności zamieniane są na jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego, które zazwyczaj są wyceniane każdego dnia roboczego. Najprostszym sposobem jest udanie się do placówki PKO BP, zapoznanie się z ofertą obligacji Skarbu Państwa i wybranie tych, które najlepiej odpowiadają Twoim potrzebom. Koszt jednej obligacji wynosi 100 zł.

Warto zauważyć, że fundusze obligacji skarbowych słabo radzą sobie w okresach rosnącej inflacji, co może mieć znaczenie dla ich wyceny. Dlatego fundusze obligacji mogą nie stanowić skutecznej ochrony przed wzrostem inflacji.

W przeciwieństwie do obligacji skarbowych indeksowanych inflacją, które mają za zadanie pomóc w ochronie wartości pieniądza w czasie.

Większość rodzajów obligacji skarbowych, w których przeciętny inwestor może bezpośrednio lokować swoje oszczędności (tzw. obligacje detaliczne), chroni przed inflacją.

Wyjątkiem są jedynie obligacje o stałym oprocentowaniu, których stawka nie zmienia się w zależności od warunków rynkowych. Jednak dotyczy to głównie papierów wartościowych wykupywanych na krótki okres.

Dziękuję za przeczytanie!

Jeśli podoba Ci się ten artykuł — i chcesz, aby na blogu pojawiało się więcej praktycznych porad finansowych i mniej reklam — możesz postawić mi kawę na:

Każda filiżanka to nowy poradnik, lepsze narzędzia, więcej wartości oraz mniej reklam. Dziękuję za wsparcie! ❤️

Sprawdź podobne artykuły