Kiedy następuje przedawnienie mandatu?

Mandat kredytowany ulega przedawnieniu dokładnie po trzech latach od chwili jego uprawomocnienia. Warto jednak pamiętać, że polskie prawo rozróżnia również mandaty zaoczne i gotówkowe, które podlegają zupełnie innym zasadom. Znajomość tych przepisów pozwala zrozumieć, kiedy nasz dług względem państwa przepada, a w jakich sytuacjach będziemy musieli zapłacić go niezależnie od upływu czasu.

Kluczowe wnioski w pigułce

• W Polsce wystawiane są 3 rodzaje mandatów: mandaty gotówkowe, mandaty zaoczne i mandaty kredytowane.
• Przedawnienie mandatu kredytowanego ma miejsce po upływie 3 lat od daty jego uprawomocnienia się.
• Mandaty zaoczne i gotówkowe nie przedawniają się. W przypadku mandatu zaocznego przedawnieniu może ulec wykroczenie
• Termin zapłaty mandatu zaocznego to 14 dni, a mandatu kredytowanego 7 dni. Mandat gotówkowy płaci się na miejscu.

Jaki mandat może dostać kierowca?

Według regulacji zawartych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, zmotoryzowani mogą otrzymać jedną z trzech form kary finansowej:

• mandat gotówkowy,
• mandat kredytowany,
• mandat zaoczny.

Powyższy podział jest niezwykle istotny z punktu widzenia przedawnienia grzywny. Każda z tych form posiada odrębne uregulowania prawne. Żeby dobrze zrozumieć mechanizmy przedawniania się tego typu długów, trzeba najpierw wiedzieć, w jakich okolicznościach są one wystawiane.

Mandat gotówkowy

Ten wariant grzywny stosowany jest tylko wobec osób, które nie mają w Polsce stałego zameldowania czy miejsca pobytu, w tym także zagranicznych turystów. W praktyce otrzymują go najczęściej obcokrajowcy oraz Polacy mieszkający na stałe za granicą. Karę tę należy zapłacić od razu do rąk interweniującego policjanta – gotówką lub kartą płatniczą, jeżeli patrol dysponuje odpowiednim terminalem.

Mandat kredytowany

Jest to najczęściej spotykany rodzaj kary, wręczany zazwyczaj w trakcie standardowych kontroli drogowych. Kierowca ma prawo przyjąć wypisany druk albo odmówić jego podpisania. Jeśli zdecyduje się na przyjęcie, otrzymuje 7 dni na opłacenie wskazanej kwoty. Odmowa skutkuje natomiast skierowaniem wniosku o ukaranie do sądu, co nierzadko wiąże się z nałożeniem na sprawcę dodatkowych kosztów sądowych.

Mandat zaoczny

Rozwiązanie to stosuje się w sytuacjach, w których funkcjonariusze nie złapali sprawcy bezpośrednio na gorącym uczynku, ale zebrane dowody jasno potwierdzają jego sprawstwo. Do najpopularniejszych przewinień karanych w ten sposób można zaliczyć:

• przekroczenie prędkości,
• nieprawidłowe parkowanie,
• brak opłaty za miejsce parkingowe,
• pozostawienie samochodu w neodpowiednim miejscu.

Zazwyczaj proces ten opiera się na zostawieniu wezwania w łatwo dostrzegalnym miejscu, chociażby za wycieraczką auta. Jeśli wskazana należność nie wpłynie na konto w ciągu regulaminowych 14 dni, uprawnione organy kierują sprawę na drogę sądową.

Warto dodać
Podobnie jak w przypadku mandatu kredytowanego, na dokumencie zaocznym musi znaleźć się konkretna kwota kary oraz ostateczny termin zapłaty. Ponadto blankiet powinien zawierać namiary na instytucję, na której konto należy przelać pieniądze, a także pouczenie o tym, co grozi za brak uiszczenia wpłaty.

Po jakim czasie przedawnia się mandat?

Zjawisko przedawnienia odnosi się tylko do mandatów kredytowanych – obowiązek zapłaty mija po upływie trzech lat od chwili podpisania bloczka przez sprawcę. Należy pamiętać, że grzywny gotówkowe i zaoczne nigdy nie ulegają przedawnieniu.

W sytuacji otrzymania mandatu zaocznego przedawnieniu może ulec sam czyn uznany za wykroczenie, a nie wydrukowany dokument. Kierowca, który nie zareaguje na pismo, musi liczyć się z procesem w sądzie. Prawo do ukarania sprawcy znika w dwóch przypadkach:

Dalszy ciąg artykułu poniżej

Powiązane artykuły

Co się stanie, gdy nie zapłacę mandatu?

Brak zapłaty w wymaganym 7-dniowym okienku czasowym w przypadku mandatu kredytowanego pociągnie za sobą przykre konsekwencje. Sprawą zajmuje się wówczas naczelnik urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania sprawcy, uruchamiając procedurę egzekucyjną. Prowadzi to do doliczenia kosztów postępowania komorniczego, a sama skarbówka ma aż 3 lata na przymusowe wyegzekwowanie długu.

Jeśli grzywna z mandatu zaocznego nie zostanie zapłacona w wyznaczonym terminie 14 dni, jej sprawa znajdzie finał w sądzie. Organ wystawiający wezwanie przesyła stosowny wniosek o ukaranie do wydziału karnego. Taka sama procedura jest wszczynana za każdym razem, gdy kierowca nie zgodzi się na przyjęcie mandatu w trakcie kontroli drogowej.

Co mówi prawo?
Gdy ukarany odmówi przyjęcia bloczku mandatowego albo nie opłaci w terminie grzywny wynikającej z mandatu zaocznego, jednostka zatrudniająca danego funkcjonariusza przekazuje do sądu oficjalny wniosek o ukaranie sprawcy.

Treść na podstawie art. 99 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Po jakim czasie przedawnia się mandat z fotoradaru?

Fotografie z fotoradarów służą jako główny dowód do wystawienia mandatu zaocznego, stąd najistotniejszy jest tu termin przedawnienia popełnionego czynu. Wygląda to w następujący sposób:

• karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od jego popełnienia upłynął rok - tylko tyle czasu ma CANARD (Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym) na ustalenie, kim był sprawca;
• jeżeli kierowca w odpowiedzi na pismo CANARD przyzna się do winy, to mandat musi zostać wystawiony w ciągu 60 dni - po upływu tego okresu nie będzie to już możliwe, a na skierowanie sprawy do sądu będzie rok;
• gdyby sprawa trafiła do sądu, to karalność wykroczenia ustaje po upływie 2 lat od zakończenia rocznego okresu ścigania.

Czy warto liczyć na przedawnienie mandatu karnego?

Chociaż niektórzy kierowcy wciąż łudzą się, że ich dług przedawni się z upływem czasu, w dzisiejszych realiach jest to mało prawdopodobne. Rozwój cyfryzacji sprawia, że specjalne systemy informatyczne samodzielnie wychwytują dłużników. Pozwala to urzędom na błyskawiczne rozpoczęcie procedury egzekucyjnej na długo przed tym, zanim kara straci ważność.

Sprawca wykroczenia drogowego nie powinien czekać na rzekome zapomnienie sprawy – najrozsądniej jest od razu opłacić nałożoną kwotę. Przeciąganie tego w czasie może skutkować interwencją urzędu skarbowego lub wezwaniem na salę rozpraw. Takie działania niemal zawsze kończą się dla kierowcy dużo wyższymi kosztami niż bazowa wartość wystawionego mandatu.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jak mogę sprawdzić, czy mam jakieś mandaty do zapłaty?

Sprawdzenie ewentualnych zaległości mandatowych jest możliwe bez wychodzenia z domu, na przykład poprzez aplikację mObywatel czy portal e-Urząd Skarbowy. Aby się zalogować, wystarczy użyć profilu zaufanego, e-dowodu lub uwierzytelnienia przez bank. Wewnątrz systemu znajdują się wszystkie informacje: kto wystawił karę, kiedy doszło do przewinienia oraz jaką kwotę należy zapłacić.

Ile jest czasu na zapłatę mandatu od chwili jego przyjęcia?

Czas na opłacenie grzywny zależy od wariantu wręczonego dokumentu. Dla wezwań zaocznych przewidziano termin czternastodniowy. Zdecydowanie szybciej, bo w ciągu 7 dni, trzeba zapłacić należność z przyjętego mandatu kredytowanego. Z kolei obcokrajowcy lub osoby bez polskiego meldunku muszą opłacić mandat gotówkowy od ręki, jeszcze w trakcie policyjnej interwencji.

Jakie są konsekwencje zapłaty mandatu karnego po terminie?

Drobne opóźnienia w zapłacie, chociażby uiszczenie wpłaty po dziesięciu dniach zamiast po siedmiu, z reguły nie wiążą się z błyskawicznymi restrykcjami. Od kar nałożonych w ten sposób nie pobiera się karnych odsetek ustawowych, dlatego spóźnialski kierowca przelewa tylko taką kwotę, jaka widnieje na wypisanym przez policjanta blankiecie.

Czy odmowa przyjęcia mandatu oznacza anulowanie grzywny?

Odmowa złożenia podpisu na blankiecie od funkcjonariusza nie oznacza, że sprawa zostaje zamknięta. W takich przypadkach policja formułuje wniosek o ukaranie i przesyła go do sądu, który następnie analizuje dostarczone dowody, aby ostatecznie rozstrzygnąć, czy kierujący faktycznie popełnił dane wykroczenie.

Dziękuję za przeczytanie!

Jeśli podoba Ci się ten artykuł — i chcesz, aby na blogu pojawiało się więcej praktycznych porad finansowych i mniej reklam — możesz postawić mi kawę na:

Każda filiżanka to nowy poradnik, lepsze narzędzia, więcej wartości oraz mniej reklam. Dziękuję za wsparcie! ❤️

Sprawdź podobne artykuły