Pełna księgowość w 2027 roku: limit 10 942 500 zł. Które przychody trzeba porównać?

Limit pełnej księgowości na 2027 rok dla podmiotów rozliczających rok obrotowy zgodnie z rokiem kalendarzowym wynosi 10 942 500 zł. To równowartość 2,5 mln euro przeliczona po średnim kursie NBP 4,3770 zł z 1 października 2026 roku. Osiągnięcie co najmniej tego progu może oznaczać obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych od 2027 roku, ale trzeba sprawdzić nie tylko formę działalności, lecz także właściwy zakres przychodów. U podatników PIT znaczenie ma dodatkowo odrębny test oparty na przychodach z art. 14 ustawy o PIT.

Nowy próg jest już możliwy do policzenia, bo znamy kurs z pierwszego dnia roboczego października 2026 roku. Dla firmy z rokiem obrotowym pokrywającym się z kalendarzowym to właśnie ten kurs decyduje o przeliczeniu ustawowych 2,5 mln euro na złote na potrzeby 2027 roku.

Największa pułapka nie dotyczy jednak samego mnożenia. Przedsiębiorca może błędnie założyć, że wystarczy porównać jedną pozycję z księgowości z kwotą 10 942 500 zł. Zakres przychodów zależy od przepisu, który powoduje obowiązek prowadzenia ksiąg, dlatego warto oddzielić ustawę o rachunkowości od dodatkowych reguł podatkowych.

Ile wynosi limit pełnej księgowości w 2027 roku?

Ustawa o rachunkowości posługuje się kwotą 2 500 000 euro. Przeliczenia dokonuje się według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy. W 2026 roku był to 1 października, a tabela nr 191/A/NBP/2026 wskazała kurs 1 euro równy 4,3770 zł.

Wyliczenie dla 2027 roku jest więc proste: 2 500 000 euro × 4,3770 zł = 10 942 500 zł. Dla porównania limit na 2026 rok wynosił 10 646 500 zł, więc nowy próg jest wyższy o 296 000 zł. Sama podwyżka limitu nie zmienia jednak tego, jakie podmioty i jakie przychody trzeba brać pod uwagę.

Kogo dotyczy próg 10 942 500 zł?

Próg z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości ma znaczenie m.in. dla osób fizycznych prowadzących działalność, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz wskazanych przedsiębiorstw w spadku. Jeśli podmiot z tej grupy osiągnie za poprzedni rok obrotowy wymagany poziom przychodów, od kolejnego roku wchodzi w reżim ksiąg rachunkowych.

Nie wolno jednak wyciągać z tego wniosku, że każda firma poniżej 10 942 500 zł może prowadzić uproszczoną ewidencję. Część podmiotów podlega ustawie o rachunkowości ze względu na samą formę prawną. Przykładowo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi księgi rachunkowe niezależnie od tego, czy jej przychody przekroczyły omawiany próg.

Które przychody liczyć według ustawy o rachunkowości?

W samym art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości ustawodawca wskazuje przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy. To właśnie tę kategorię trzeba odczytać zgodnie z ustawą o rachunkowości, gdy sprawdzasz obowiązek wynikający z tego przepisu.

W praktyce nie należy podstawiać pod limit dowolnej sumy oznaczonej w programie jako „przychody ogółem”. Zanim porównasz wynik z 10 942 500 zł, ustal z osobą prowadzącą księgowość, czy użyta wartość odpowiada ustawowej kategorii i czy analizujesz właściwy rok obrotowy. To szczególnie ważne przy działalności prowadzonej w kilku formach albo przy zmianach organizacyjnych w ciągu roku.

Dlaczego podatnik PIT musi sprawdzić też przychody z art. 14?

Tu pojawia się druga reguła, którą łatwo przeoczyć. Art. 24a ust. 4 ustawy o PIT przewiduje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych m.in. dla osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych i spółek partnerskich, jeżeli ich przychody w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT za poprzedni rok podatkowy osiągną co najmniej równowartość kwoty wskazanej w ustawie o rachunkowości.

To oznacza, że podatnik PIT nie powinien kończyć kontroli na jednej pozycji „sprzedaż towarów i produktów”. Przychód z art. 14 jest pojęciem podatkowym i może obejmować pozycje, które nie są tożsame z rachunkową kategorią sprzedaży. Jeśli zbliżasz się do limitu, trzeba sprawdzić oba przepisy na konkretnych danych firmy. Ustawa o PIT stosuje przy tym ten sam mechanizm kursowy: średni kurs NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku.

Co oznacza osiągnięcie progu i kiedy księgi mogą być dobrowolne?

Przepisy używają sformułowania „co najmniej”, dlatego nie trzeba przekroczyć limitu choćby o złotówkę. Dla podmiotu objętego odpowiednią regułą osiągnięcie dokładnie 10 942 500 zł jest traktowane tak samo jak wynik wyższy. Przy roku kalendarzowym skutki dotyczą prowadzenia ksiąg w 2027 roku na podstawie danych za 2026 rok.

Jeśli podmiot wskazany w art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości nie osiąga progu, może zdecydować się na stosowanie zasad rachunkowości dobrowolnie od początku następnego roku obrotowego. Taka decyzja powinna wynikać z potrzeb firmy, np. skali działalności, finansowania czy jakości raportowania, a nie z samego faktu, że limit jest blisko.

Dlaczego limit ksiąg to nie limit ryczałtu ani małego podatnika?

Kwota 10 942 500 zł odpowiada konkretnemu progowi z przepisów o księgach rachunkowych i powiązanemu z nim testowi w ustawie o PIT. Nie jest automatycznie limitem wyboru ryczałtu, statusem małego podatnika VAT lub CIT ani wspólną granicą dla wszystkich uproszczeń podatkowych. Te instytucje mają własne podstawy prawne, kwoty i zasady przeliczania.

Osobno toczą się prace nad zmianami dotyczącymi ryczałtu. Opisywany wcześniej projekt UD458 i możliwy limit ryczałtu od 2027 roku dotyczy innej decyzji podatnika. Nawet jeśli zmiany ryczałtowe wejdą w życie, nie wolno zastępować nimi testu 2,5 mln euro dotyczącego ksiąg rachunkowych.

Co sprawdzić przed końcem 2026 roku?

Jeżeli prognoza przychodów zbliża firmę do 10 942 500 zł, nie czekaj z kontrolą do ostatniego dnia roku. Najpierw ustal formę prawną i przepis, z którego może wynikać obowiązek. Następnie policz właściwy zakres przychodów za 2026 rok i sprawdź, czy firma ma rok obrotowy oraz podatkowy zgodny z kalendarzowym.

• Potwierdź, czy twoja forma działalności w ogóle korzysta z progu 2,5 mln euro.
• Zweryfikuj przychody wymagane przez ustawę o rachunkowości, a przy działalności objętej PIT również przychody z art. 14.
• Nie zaokrąglaj progu w górę i pamiętaj, że osiągnięcie dokładnej kwoty również ma znaczenie.
• Oddziel ten test od limitów ryczałtu, VAT, CIT i innych uproszczeń.
• Jeśli obowiązek powstanie, zaplanuj przejście na księgi rachunkowe przed rozpoczęciem 2027 roku.

Najbezpieczniejszy wniosek jest prosty: kwota 10 942 500 zł daje punkt odniesienia, ale nie zastępuje analizy konkretnego podmiotu. W 2027 roku o obowiązku pełnej księgowości zdecyduje połączenie formy działalności, właściwego przepisu i prawidłowo ustalonej wartości przychodów za poprzedni rok.

Sprawdź podobne artykuły