Od 1 stycznia 2027 roku renta wdowia wzrośnie: część drugiego świadczenia zwiększy się z 15% do 25%. To nie jest zapowiedź ani projekt – termin i nowy wskaźnik są już zapisane w ustawie. Przy drugim świadczeniu w wysokości 1978,49 zł brutto oznacza to wzrost z 296,77 zł do 494,62 zł, czyli o 197,85 zł miesięcznie. Przy wyższych świadczeniach podwyżka może wynieść 250 zł, 300 zł, 400 zł lub więcej, dopóki wypłaty nie ograniczy ustawowy limit.
Z tego artykułu dowiesz się:
1. Od kiedy renta wdowia wzrośnie z 15% do 25%?
2. Ile więcej wyniesie renta wdowia od stycznia 2027?
3. Limit 5935,47 zł może zmniejszyć podwyżkę
4. Czy trzeba złożyć nowy wniosek do ZUS?
5. Kto może pobierać rentę wdowią?
6. Co stanie się z kwotami po waloryzacji w marcu 2027?
13 sierpnia opisywaliśmy już zapowiedziane podniesienie wskaźnika renty wdowiej do 25% i obowiązujący limit świadczeń. Wtedy najważniejszą informacją była sama zmiana zasad i komunikat ZUS dotyczący ponad miliona osób korzystających z mechanizmu łączenia świadczeń.
Teraz sprawdzamy konkretnie, co dodatkowe 10 punktów procentowych oznacza w złotówkach. Nowym punktem odniesienia jest również projekt budżetu państwa na 2027 rok, w którym rząd uwzględnił finansowanie wyższej renty wdowiej. Samo prawo do 25% nie zależy jednak od uchwalenia tej zmiany w budżecie – wynika już z obowiązującej ustawy.
Od kiedy renta wdowia wzrośnie z 15% do 25%?
Do 31 grudnia 2026 roku obowiązuje obecny model: osoba uprawniona otrzymuje jedno świadczenie w pełnej wysokości oraz 15% drugiego. Może więc pobierać 100% własnej emerytury i 15% renty rodzinnej albo 100% renty rodzinnej i 15% własnego świadczenia.
Od 1 stycznia 2027 roku wskaźnik drugiego świadczenia wzrośnie do 25%. Termin wynika wprost z ustawy z 26 lipca 2024 roku. Nie jest to więc propozycja wymagająca dopiero przyjęcia przez Sejm. Projekt budżetu państwa na 2027 rok dodatkowo uwzględnia pieniądze potrzebne do sfinansowania wyższych wypłat.
Zmienia się wyłącznie procent drugiego świadczenia. Zasada wypłaty jednego świadczenia w 100% pozostaje, podobnie jak ustawowy górny limit sumy świadczeń.
Ile więcej wyniesie renta wdowia od stycznia 2027?
Najprostsze wyliczenie wygląda następująco: różnica między 15% a 25% wynosi 10% drugiego świadczenia. Jeżeli limit renty wdowiej nie ograniczy wypłaty, miesięczna podwyżka będzie więc odpowiadała jednej dziesiątej świadczenia wypłacanego obecnie w częściowej wysokości.
| Drugie świadczenie brutto | 15% do końca 2026 | 25% od stycznia 2027 | Wzrost miesięczny |
|---|---|---|---|
| 1978,49 zł | 296,77 zł | 494,62 zł | 197,85 zł |
| 2000 zł | 300 zł | 500 zł | 200 zł |
| 2500 zł | 375 zł | 625 zł | 250 zł |
| 3000 zł | 450 zł | 750 zł | 300 zł |
| 3500 zł | 525 zł | 875 zł | 350 zł |
| 4000 zł | 600 zł | 1000 zł | 400 zł |
| 4500 zł | 675 zł | 1125 zł | 450 zł |
Tabela pokazuje kwoty brutto przed zastosowaniem górnego limitu. Przykład 1978,49 zł nie jest przypadkowy: tyle od 1 marca 2026 roku wynosi najniższa emerytura oraz najniższa renta rodzinna. KRUS oficjalnie wskazuje, że przy takim świadczeniu część wypłacana w ramach renty wdowiej wzrośnie z 296,77 zł do 494,62 zł, czyli dokładnie o 197,85 zł.
Limit 5935,47 zł może zmniejszyć podwyżkę
Nie każdy otrzyma pełne dodatkowe 10% drugiego świadczenia. Suma świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej nie może przekraczać trzykrotności najniższej emerytury. Przy kwocie obowiązującej od marca 2026 roku daje to 5935,47 zł brutto miesięcznie.
Przykład pokazuje znaczenie limitu. Załóżmy, że świadczenie wypłacane w całości wynosi 5000 zł, a drugie świadczenie 4500 zł. Przy 15% drugiego świadczenia łączna kwota wynosi 5675 zł. Po zwiększeniu udziału do 25% zwykłe wyliczenie dałoby 6125 zł. To przekracza limit, dlatego przy limicie 5935,47 zł wypłata nie wzrosłaby o 450 zł, lecz o 260,47 zł brutto.
KRUS potwierdził, że od 1 stycznia 2027 roku obowiązujący wówczas limit nie wzrośnie tylko z powodu podniesienia wskaźnika do 25%. Oznacza to, że w styczniu i lutym 2027 roku właśnie ograniczenie do trzykrotności najniższej emerytury będzie szczególnie ważne dla osób z wyższymi świadczeniami.
Czy trzeba złożyć nowy wniosek do ZUS?
Osoby, które mają już ustalone prawo do renty wdowiej, nie muszą składać nowego wniosku tylko dlatego, że od stycznia wskaźnik wzrośnie z 15% do 25%. ZUS informował, że wysokość drugiego świadczenia wypłacanego w zbiegu zostanie od 1 stycznia 2027 roku podwyższona z urzędu. Taką samą zasadę wprost potwierdził KRUS.
Inaczej wygląda sytuacja osoby, która spełnia warunki renty wdowiej, ale dotychczas w ogóle nie wystąpiła o ustalenie zbiegu świadczeń. W takim przypadku nadal potrzebny jest wniosek ERWD. Obecnie prawo do łącznej wypłaty powstaje od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli wszystkie ustawowe warunki są już spełnione.
Nie warto więc czekać do stycznia 2027 roku tylko po to, aby od razu otrzymać 25%. Osoba uprawniona, która złoży wniosek wcześniej, może już w 2026 roku otrzymywać jedno świadczenie w całości oraz 15% drugiego, a od stycznia wskaźnik wzrośnie do 25%.
Kto może pobierać rentę wdowią?
Sama śmierć małżonka oraz posiadanie prawa do renty rodzinnej nie wystarczą. Aby korzystać z renty wdowiej, wdowa lub wdowiec musi spełniać jednocześnie wszystkie warunki określone w przepisach.
- kobieta musi mieć co najmniej 60 lat, a mężczyzna co najmniej 65 lat;
- do dnia śmierci małżonka musiała istnieć wspólność małżeńska;
- prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie mogło powstać wcześniej niż po ukończeniu 55 lat przez kobietę albo 60 lat przez mężczyznę;
- osoba korzystająca z renty wdowiej nie może pozostawać obecnie w nowym związku małżeńskim.
Jeżeli choć jeden z warunków nie jest spełniony, mechanizm łączenia świadczeń nie przysługuje. Zawarcie kolejnego małżeństwa powoduje natomiast ustanie prawa do wypłaty świadczeń w zbiegu.
Co stanie się z kwotami po waloryzacji w marcu 2027?
Podwyższenie renty wdowiej do 25% nastąpi już 1 stycznia 2027 roku, czyli dwa miesiące przed standardową marcową waloryzacją emerytur i rent. Dlatego wyliczenia dla stycznia i lutego można dziś wykonywać na podstawie świadczeń obowiązujących po waloryzacji z marca 2026 roku.
Od 1 marca 2027 roku emerytury i renty zostaną objęte kolejną coroczną waloryzacją. Wraz ze zmianą najniższej emerytury zmieni się również wynikająca z przepisów trzykrotność tej kwoty, która wyznacza górną granicę renty wdowiej. Na 8 września 2026 roku nie ma jeszcze ostatecznego oficjalnego wskaźnika waloryzacji na marzec 2027 roku, dlatego nie można dziś uczciwie podać dokładnej nowej kwoty limitu.
Dla osoby pobierającej rentę wdowią oznacza to dwie oddzielne zmiany: najpierw 15% zmieni się w 25% od stycznia, a następnie od marca zmienią się same kwoty emerytur i rent w wyniku waloryzacji. Dokładna wypłata po 1 marca 2027 roku będzie więc zależała od indywidualnych świadczeń oraz oficjalnego wskaźnika waloryzacji ogłoszonego w przyszłym roku.