Banki mają przestać naliczać odsetki od prowizji. Co wyrok TSUE oznacza dla kredytobiorców?

Związek Banków Polskich uznał, że banki powinny zaprzestać naliczania odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, takich jak prowizja. W przypadku umów aktywnych 23 kwietnia 2026 r. ZBP wskazuje również na zwrot odsetek pobranych od tej części kredytu po dacie wyroku TSUE C-744/24.

Sprawa dotyczy sytuacji, w której bank lub inny kredytodawca finansował nie tylko kwotę faktycznie przekazaną klientowi, lecz także koszty związane z zawarciem umowy, a następnie naliczał odsetki od całej tej sumy. Przykładem jest prowizja doliczona do kredytu albo finansowana składka ubezpieczeniowa.

Wyrok TSUE zapadł 23 kwietnia 2026 r., ale nowy impuls dla kredytobiorców pojawił się 15 września. Wtedy Związek Banków Polskich opublikował stanowisko dotyczące sposobu wykonania orzeczenia przez banki. To właśnie ten dokument wyjaśnia, jak sektor bankowy zamierza podchodzić do nowych oraz nadal wykonywanych umów.

Co dokładnie zmienił wyrok TSUE C-744/24?

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał pytania polskiego sądu dotyczące kredytu konsumenckiego. Sedno sprawy sprowadzało się do tego, czy oprocentowanie może być naliczane także od części kredytu przeznaczonej na sfinansowanie kosztów związanych z umową.

TSUE wskazał, że stopa oprocentowania kredytu powinna odnosić się do kwot faktycznie udostępnionych konsumentowi. Nie powinna natomiast obejmować kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu, takich jak prowizja czy koszty usług dodatkowych. W praktyce oznacza to rozdzielenie kapitału otrzymanego przez klienta od kosztów, które zostały sfinansowane w ramach tej samej umowy.

Rzecznik Finansowy po wyroku podkreślał, że problem dotyczy nie tylko prowizji. W zależności od konstrukcji umowy mogą to być również inne opłaty albo finansowane koszty usług dodatkowych. Zawsze trzeba więc patrzeć na konkretną umowę, a nie tylko na nazwę jednej pozycji w tabeli opłat.

Których umów dotyczy stanowisko ZBP?

ZBP wskazuje dwa podstawowe przypadki. Pierwszy to nowe umowy kredytu konsumenckiego. Według stanowiska Związku ich konstrukcja powinna już uwzględniać wykładnię wynikającą z wyroku C-744/24, czyli bez naliczania oprocentowania od części przeznaczonej na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Drugi przypadek to umowy, które były aktywne 23 kwietnia 2026 r., czyli w dniu wydania wyroku. W odniesieniu do takich umów ZBP uważa, że banki powinny zaprzestać pobierania odsetek od kredytowanych kosztów pozaodsetkowych oraz rozliczyć odsetki pobrane od tej części po dacie wyroku.

Nie oznacza to jednego, identycznego mechanizmu dla wszystkich klientów. ZBP zaznacza, że każdy bank ma samodzielnie wypracować rozwiązania operacyjne i sposób komunikacji. Różnić może się więc termin korekty harmonogramu, forma informacji dla klienta czy sposób technicznego rozliczenia kwoty.

Czy bank odda odsetki pobrane od prowizji?

W przypadku umów aktywnych w dniu wydania wyroku stanowisko ZBP przewiduje możliwość zwrotu odsetek pobranych po 23 kwietnia 2026 r. od części kredytu odpowiadającej kredytowanym kosztom. To ważne rozróżnienie: nie ma tu prostego stwierdzenia, że każdemu klientowi automatycznie należy się zwrot wszystkich odsetek naliczonych od początku umowy.

Kwota ewentualnego rozliczenia zależy od konstrukcji konkretnej umowy, wysokości sfinansowanych kosztów, harmonogramu spłat i sposobu wdrożenia wyroku przez dany bank. ZBP zapowiada, że komunikacja banku może zawierać zaktualizowane informacje o spłacie oraz – gdy będzie to właściwe – wysokość kwoty podlegającej zwrotowi.

Jeżeli w Twojej umowie występuje prowizja doliczona do kwoty finansowania, nie zakładaj z góry konkretnej sumy zwrotu. Najpierw trzeba ustalić, czy od tej części rzeczywiście naliczano odsetki i czy umowa była wykonywana w dniu wyroku.

Jak sprawdzić, czy w Twoim kredycie finansowano prowizję lub inne koszty?

Najważniejszy jest dokument umowy i jej załączniki. Sprawdź przede wszystkim, jaka kwota została faktycznie wypłacona Tobie lub sprzedawcy, a jaka jest całkowita kwota finansowania wskazana w harmonogramie. Jeżeli część kosztów została doliczona do zadłużenia i spłacasz ją razem z kapitałem, może to być sygnał, że koszt został skredytowany.

• sprawdź wysokość prowizji i innych opłat związanych z zawarciem umowy;
• zobacz, czy koszty zostały zapłacone osobno, czy doliczone do finansowania;
• porównaj kwotę wypłaconą z kwotą, od której bank naliczał odsetki;
• sprawdź aktualny harmonogram i korespondencję otrzymaną od banku po 23 kwietnia 2026 r.

Jeżeli dokumentacja jest niejasna, warto zwrócić się do banku o wskazanie, jaka część salda odpowiada kredytowanym kosztom oraz w jaki sposób została uwzględniona przy naliczaniu odsetek.

Czy wyrok TSUE automatycznie oznacza sankcję kredytu darmowego?

Nie. To jeden z najważniejszych punktów całej sprawy. ZBP podkreśla, że wyrok C-744/24 dotyczy naliczania odsetek od kredytowanych kosztów i według stanowiska Związku nie oznacza automatycznego zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Rzecznik Finansowy wskazuje natomiast, że nieprawidłowe naliczanie takich odsetek może mieć znaczenie w sporach dotyczących praw konsumenta, a konsekwencje konkretnego naruszenia zależą od podstawy prawnej i okoliczności sprawy. Dlatego nie należy utożsamiać dwóch odrębnych kwestii: rozliczenia odsetek od kredytowanych kosztów oraz sporu o sankcję kredytu darmowego.

To oznacza, że sam fakt występowania finansowanej prowizji nie jest podstawą do obiecywania klientowi „darmowego kredytu”. Ewentualne roszczenia wymagają analizy treści umowy i przepisów mających zastosowanie w danej sytuacji.

Co kredytobiorca powinien zrobić teraz?

Najpierw sprawdź umowę, harmonogram i ostatnią korespondencję z banku. Jeżeli kredyt był aktywny 23 kwietnia 2026 r. i zawierał finansowaną prowizję albo inne pozaodsetkowe koszty, zwróć uwagę na to, czy bank przekazał informację o zmianie sposobu naliczania odsetek lub rozliczeniu pobranych kwot.

Jeżeli takiej informacji nie ma, możesz zwrócić się do banku z pytaniem o sposób wykonania wyroku C-744/24 w odniesieniu do Twojej umowy. ZBP nie wskazał jednego terminu obowiązującego wszystkie banki, dlatego harmonogram działań może być różny. W razie sporu lub wątpliwości dotyczących praw konsumenta pomocne może być również stanowisko Rzecznika Finansowego albo indywidualna porada prawna.

Najważniejsze jest to, by nie opierać decyzji na samej nazwie prowizji czy ogólnym haśle o „zwrocie odsetek”. Ostateczny skutek dla konkretnego kredytu zależy od zapisów umowy, daty jej wykonywania i sposobu rozliczenia przyjętego przez bank.

Sprawdź podobne artykuły