Prezydent podpisał 13 listopada 2026 r. nowelizację Prawa farmaceutycznego, która zastąpi całkowity zakaz reklamy aptek szczegółowymi ograniczeniami. Pacjenci będą mogli otrzymywać więcej informacji o usługach dostępnych w placówkach, ale nie każda forma zachęty będzie legalna. Za naruszenie nowych zasad grozić będzie kara do miliona złotych.
Z tego artykułu dowiesz się:
1. Co zmieni się w zasadach reklamy aptek?
2. Jakie informacje mogą pojawiać się w aptekach i internecie?
3. Jakie zachęty reklamowe nadal będą niedozwolone?
4. Czy farmaceuta lub znana osoba będzie mogła wystąpić w reklamie?
5. Kto będzie kontrolował przestrzeganie nowych zasad?
6. Od kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?
Czy w pobliskiej aptece można wykonać szczepienie lub skorzystać z przeglądu lekowego? Takie informacje będą mogły częściej pojawiać się w przekazach kierowanych do pacjentów. Nowelizacja ma ułatwić informowanie o ofercie aptek, nie zamieniając jednak placówek ochrony zdrowia w zwykłe sklepy.
Podpisana ustawa z 22 października 2026 r. wykonuje wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/24. Trybunał zakwestionował bezwzględny zakaz reklamy, a nie samą możliwość ustanawiania ograniczeń w celu ochrony zdrowia. Z podpisem prezydenta nie należy jednak utożsamiać daty wejścia przepisów w życie.
Co zmieni się w zasadach reklamy aptek?
Od 2012 r. polskie Prawo farmaceutyczne zawierało szeroki zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych. Wyjątek dotyczył informacji o ich lokalizacji i godzinach otwarcia. Podpisana nowelizacja odchodzi od konstrukcji całkowitego zakazu: dopuszcza działalność reklamową w granicach określonych przez ustawę.
Nowe brzmienie art. 94a obejmuje zachęcanie do korzystania z oferty placówki. Chodzi zarówno o dostępny asortyment, jak i o wykonywane usługi oraz świadczenia lub programy przewidziane przez przepisy. Z perspektywy pacjenta ważne jest rozróżnienie pomiędzy informacją o możliwości skorzystania z usługi a przekazem, który wykorzystuje presję sprzedażową lub narusza określone zakazy.
Zmiana nie oznacza, że każda apteka zacznie świadczyć wszystkie usługi farmaceutyczne. O tym, co rzeczywiście jest dostępne w danej placówce, decydują także odrębne warunki wykonywania usług, uprawnienia personelu oraz jej organizacja.
Jakie informacje mogą pojawiać się w aptekach i internecie?
Pacjent może łatwiej dowiedzieć się, gdzie dostępna jest określona usługa zdrowotna. Naczelna Izba Aptekarska wskazuje wśród przykładów opiekę farmaceutyczną, przeglądy lekowe, szczepienia oraz podstawowe badania diagnostyczne. Informacje o ofercie mogą pomóc w porównaniu dostępności usług w różnych miejscowościach, bez konieczności odwiedzania każdej placówki osobiście.
Przykładowo, jeżeli apteka rzeczywiście wykonuje przeglądy lekowe, rzeczowy komunikat o dostępności takiej usługi może ułatwić pacjentowi zaplanowanie wizyty. Nie oznacza to jednak, że dowolna forma reklamy tego świadczenia będzie dopuszczalna. Znaczenie będzie miała treść całego komunikatu, sposób przedstawienia usługi oraz przestrzeganie szczególnych przepisów dotyczących ochrony pacjentów.
W praktyce przed wizytą nadal dobrze jest potwierdzić, czy placówka realizuje konkretne świadczenie, w jakich godzinach, czy obowiązuje rejestracja oraz jakie są warunki odpłatności. Sama obecność reklamy nie daje prawa do bezpłatnego świadczenia ani nie gwarantuje jego dostępności w wybranym terminie.
Jakie zachęty reklamowe nadal będą niedozwolone?
Nowe przepisy wyznaczają granice promocji. Zgodnie z informacją Kancelarii Prezydenta apteka nie będzie mogła oferować korzyści uzależnionej od dokonania zakupu, skorzystania z usługi lub przedstawienia potwierdzenia skorzystania z oferty. Przykładem takiej zachęty byłaby nagroda za okazanie paragonu. Nie jest to więc automatyczna zgoda na wprowadzanie programów nagradzających zakupy.
Zabronione będą również reklamy porównawcze oraz przekazy skierowane do niepełnoletnich. Regulacje mają chronić odbiorców przed manipulacją: komunikat nie powinien wykorzystywać obaw o zdrowie, sugerując, że rezygnacja z oferty spowoduje pogorszenie stanu zdrowia albo przekreśli szanse na jego poprawę.
Nowelizacja ogranicza także reklamę wprowadzającą w błąd i inne nieuczciwe praktyki oraz łączenie reklam aptek z przekazami o działalności niezwiązanej z ich ofertą. Dla pacjenta ważny jest zatem nie tylko przedmiot komunikatu, lecz także to, czy może podejmować decyzję bez nacisku.
Czy farmaceuta lub znana osoba będzie mogła wystąpić w reklamie?
Nowe zasady różnicują wykorzystywanie autorytetu poszczególnych osób. W odniesieniu do osób publicznie rozpoznawalnych oraz osób posiadających wykształcenie medyczne lub sprawiających takie wrażenie ustawa przewiduje zakaz wykorzystywania ich wizerunku, głosu i rekomendacji w reklamie apteki.
Inaczej sformułowano ograniczenie dotyczące farmaceutów. Przekaz wykorzystujący ich autorytet nie może naruszać zasad wykonywania zawodu, w tym niezależności decyzji zawodowych, tajemnicy zawodowej czy rzetelnego postępowania wobec pacjentów. Nie jest to identyczny zakaz jak w przypadku celebrytów.
Ograniczeń nie da się ominąć tylko przez stworzenie sztucznej postaci przy użyciu narzędzi cyfrowych. NIA wskazuje, że odpowiednie przepisy dotyczą również głosów i wizerunków generowanych cyfrowo. Odpowiedzialność może ponadto dotyczyć podmiotów trzecich, które reklamę organizują lub finansują.
Kto będzie kontrolował przestrzeganie nowych zasad?
Nadzór nad reklamą ma sprawować wojewódzki inspektor farmaceutyczny. Jeśli stwierdzi naruszenie, będzie mógł nakazać jego zaprzestanie. Zgodnie z omówieniem NIA inspektor zyska także możliwość zobowiązania do opublikowania decyzji lub sprostowania albo usunięcia nieprawidłowości.
Górna granica kary wzrośnie do 1 000 000 zł. Maksymalna sankcja nie oznacza automatycznego wymierzenia takiej kwoty za każde naruszenie. Przy ustalaniu kary uwzględniane będą między innymi jego skala, czas trwania, okoliczności i sytuacja finansowa podmiotu. Sankcje będą ustalane odrębnie w odniesieniu do każdej placówki objętej naruszeniem, nawet jeśli ta sama kampania dotyczy większej liczby aptek.
Jeżeli pacjent natrafi na przekaz budzący wątpliwości, może zachować jego zrzut wraz z datą i miejscem publikacji oraz przekazać informacje do właściwego wojewódzkiego inspektoratu farmaceutycznego. To organ nadzorczy oceni zgodność danej reklamy z przepisami.
Od kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?
Nowelizacja przewiduje 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Dopiero po upływie tego okresu wejdzie w życie. Data 13 listopada oznacza podpisanie ustawy przez prezydenta, nie rozpoczęcie obowiązywania nowych zasad.
Na poranek 16 listopada 2026 r. nie udało się potwierdzić daty ogłoszenia tej konkretnej ustawy w Dzienniku Ustaw. Aby ustalić dokładny dzień wejścia zmian w życie, trzeba sprawdzić akt zatytułowany „Ustawa z dnia 22 października 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne” w oficjalnym publikatorze. Do chwili wejścia nowelizacji w życie nie należy przyjmować, że nowe zasady już obowiązują.
Reklama aptek po zmianach może poprawić dostęp do informacji, ale sama nie rozstrzyga, czy leki będą tańsze ani czy konkretny pacjent otrzyma określone świadczenie. Wybierając aptekę, nadal trzeba uwzględniać rzeczywiste potrzeby zdrowotne, dostępność produktów, warunki refundacji i informacje uzyskane od farmaceuty.