Limit płatności gotówką dla firm może wzrosnąć do 25 tys. zł. Projekt jest w Sejmie

Firmy nadal obowiązuje limit 15 000 zł przy transakcjach z innymi przedsiębiorcami. To może się jednak zmienić. W Sejmie znajduje się projekt podnoszący próg do 25 000 zł od 1 stycznia 2027 r. Zmiana nie jest jeszcze prawem – projekt został skierowany do pierwszego czytania i przedsiębiorcy nie mogą dziś rozliczać się według wyższego limitu.

Limit płatności gotówką w działalności gospodarczej od lat budzi wątpliwości, szczególnie gdy większy zakup jest rozłożony na raty albo przedsiębiorca chce część ceny zapłacić gotówką, a pozostałą część przelewem. W 2026 roku podstawowa zasada pozostaje bez zmian: przy większej transakcji B2B trzeba korzystać z rachunku płatniczego.

Jednocześnie w Sejmie pojawiła się propozycja wyraźnego podniesienia tego progu. Jeżeli projekt zostanie uchwalony w obecnym kształcie, od początku 2027 roku przedsiębiorcy zyskają większą swobodę przy transakcjach o wartości do 25 tys. zł.

Jaki limit płatności gotówką obowiązuje firmy w 2026 roku?

W 2026 roku przedsiębiorca musi dokonać lub przyjąć płatność za pośrednictwem rachunku płatniczego, jeżeli stroną transakcji jest inny przedsiębiorca i jednorazowa wartość tej transakcji przekracza 15 000 zł. Liczy się wartość całej transakcji, a nie wysokość pojedynczej wpłaty.

Oznacza to również ważną różnicę między kwotą równą limitowi a jego przekroczeniem. Transakcja dokładnie na 15 000 zł nie przekracza ustawowego progu. Obowiązek rozliczenia przez rachunek pojawia się po przekroczeniu tej wartości.

Przy regularnych rozliczeniach między przedsiębiorcami konto firmowe pozwala realizować płatności wymagające użycia rachunku, a w określonych sytuacjach jest potrzebne również do obsługi mechanizmu podzielonej płatności.

Co zakłada projekt podnoszący limit do 25 tys. zł?

Poselski projekt ustawy oznaczony jako druk sejmowy nr 2806 zakłada zmianę podstawowego limitu z 15 000 zł do 25 000 zł. Jeżeli propozycja zostanie przyjęta bez zmian, przedsiębiorca będzie musiał korzystać z rachunku płatniczego dopiero wtedy, gdy jednorazowa wartość transakcji B2B przekroczy 25 000 zł.

Projekt przewiduje wejście nowych zasad w życie 1 stycznia 2027 r. Nie oznacza to jednak, że termin jest już przesądzony. Projekt musi przejść cały proces legislacyjny, a jego treść może zostać zmieniona.

Na jakim etapie są prace nad nowym limitem?

Projekt został wcześniej skierowany do opiniowania i konsultacji, a następnie otrzymał numer druku 2806. 15 lipca 2026 r. został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Według aktualnego wykazu prac nie zakończył jeszcze procesu parlamentarnego.

To istotne rozróżnienie. Samo skierowanie projektu do pierwszego czytania nie oznacza uchwalenia ustawy. Przed ewentualnym wejściem przepisów w życie potrzebne są dalsze prace w Sejmie, głosowania, etap senacki, podpis Prezydenta oraz ogłoszenie ustawy.

Przedsiębiorca planujący transakcję w 2026 roku nie powinien więc zakładać, że limit 25 tys. zł już działa. Do czasu skutecznego wejścia nowelizacji w życie obowiązującym punktem odniesienia pozostaje 15 000 zł.

Jak liczyć limit i czy można podzielić płatność?

Limit odnosi się do jednorazowej wartości transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności. Nie można więc ominąć przepisów przez podzielenie jednej umowy o wartości 30 000 zł na trzy gotówkowe wpłaty po 10 000 zł.

Tak samo wygląda sytuacja przy ratach i zaliczkach. Jeżeli od początku wiadomo, że jedna transakcja ma wartość przekraczającą obowiązujący próg, znaczenie ma pełna wartość transakcji, a nie wysokość pojedynczej raty. Przy transakcji wyrażonej w walucie obcej stosuje się odpowiednie przeliczenie według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Źródło pieniędzy również nie zmienia tej zasady. Jeżeli przedsiębiorca finansuje zakup przez kredyt dla firm, dla limitu gotówkowego nadal liczą się wartość transakcji między przedsiębiorcami i sposób uregulowania należności wobec kontrahenta.

Co grozi firmie za zapłatę gotówką ponad limit?

Przekroczenie limitu nie oznacza tylko naruszenia technicznej zasady dotyczącej sposobu zapłaty. Przepisy podatkowe wiążą z takim działaniem konkretne konsekwencje. Jeżeli przedsiębiorca zapłaci gotówką za transakcję, która powinna zostać rozliczona przez rachunek płatniczy, może stracić możliwość zaliczenia odpowiedniej części wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Jeżeli koszt został już wcześniej ujęty w rozliczeniach, konieczne może być jego zmniejszenie, a gdy nie ma takiej możliwości – odpowiednie zwiększenie przychodów. Przy większych transakcjach znaczenie mają również zasady dotyczące Białej Listy podatników VAT.

Oddzielnym obowiązkiem jest mechanizm podzielonej płatności. W 2026 roku obowiązkowy split payment może wystąpić przy fakturze przekraczającej 15 000 zł brutto, jeżeli obejmuje towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT i spełnione są pozostałe warunki. Projekt podwyższający limit gotówkowy obejmuje również przepisy ustawy o VAT, dlatego jego wejście w życie miałoby wpływ także na część obowiązków związanych z tym progiem.

Co zmieni unijny limit 10 tys. euro od 2027 roku?

Osobną zmianą są przepisy Unii Europejskiej dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy. Od 10 lipca 2027 r. ma być stosowany ogólnounijny limit dużych płatności gotówkowych w wysokości 10 000 euro lub równowartości tej kwoty w innej walucie.

Regulacja obejmuje osoby i podmioty handlujące towarami lub świadczące usługi. Limit ma dotyczyć zarówno jednej operacji, jak i kilku operacji, które wyglądają na powiązane. Jednocześnie państwa członkowskie mogą stosować niższe limity krajowe. Jeżeli więc Polska utrzyma próg dla transakcji B2B niższy od unijnego maksimum, przedsiębiorców nadal będzie obowiązywała surowsza krajowa granica.

Unijny limit nie obejmuje zwykłych transakcji gotówkowych między osobami fizycznymi, które nie działają zawodowo lub gospodarczo. To ważna różnica względem sprzedaży towaru lub usługi przez firmę.

Jak firmy powinny rozliczać się teraz?

Do czasu wejścia ewentualnej nowelizacji przedsiębiorcy powinni stosować obecne przepisy i traktować 15 000 zł jako aktualny próg dla transakcji B2B. Nie należy planować płatności według 25 tys. zł tylko dlatego, że taki limit pojawił się już w projekcie ustawy.

• sprawdź pełną wartość transakcji, a nie wysokość pojedynczej raty;
• przy wartości przekraczającej 15 000 zł rozlicz transakcję zgodnie z obowiązkiem użycia rachunku płatniczego;
• przy przelewie do czynnego podatnika VAT sprawdź, czy zastosowanie mają zasady Białej Listy;
• zweryfikuj, czy faktura podlega obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności;
• przy umowach realizowanych na przełomie 2026 i 2027 roku sprawdź przepisy obowiązujące w momencie dokonywania płatności.

Projekt 25 tys. zł może realnie ułatwić część rozliczeń między firmami, ale na 4 września 2026 r. nie zmienił jeszcze obowiązujących zasad. Dopiero zakończenie procesu legislacyjnego pokaże, czy wyższy próg rzeczywiście zacznie działać od początku 2027 roku i w jakim ostatecznie kształcie.

Sprawdź podobne artykuły