35 lat stażu i emerytura przed 60. rokiem życia? Decyzja już 4 września

Emerytura po 35 latach stażu dla kobiet i mężczyzn jest jednym z wariantów nowego projektu przygotowywanego przez Lewicę. Kluczowa decyzja dotycząca jego założeń ma zapaść 4 września 2026 roku. Nie oznacza to jednak, że nowe zasady już obowiązują – obecnie powszechny wiek emerytalny nadal wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Temat emerytur stażowych wraca z ważną zmianą. Dotychczasowe projekty przewidywały różny wymagany staż dla kobiet i mężczyzn – odpowiednio 35 i 40 lat. Nowa propozycja Lewicy ma zmierzać do wprowadzenia jednego progu dla obu płci.

Według dotychczasowych informacji rozważane są przede wszystkim dwa warianty: 35 albo około 37 lat stażu dla wszystkich. Ostateczne założenia nie zostały jeszcze opublikowane, dlatego żadnego z tych progów nie można obecnie przedstawiać jako przesądzonego prawa.

Co ma się wydarzyć 4 września w sprawie emerytur stażowych?

Na 4 września 2026 roku zaplanowano wyjazdowe posiedzenie klubu Lewicy. Według informacji przekazanych mediom przez rzecznika ugrupowania właśnie wtedy ma zostać podjęta decyzja dotycząca podstawowych założeń nowej propozycji emerytur stażowych.

Jednym z najważniejszych punktów jest długość stażu wymaganego od kobiet i mężczyzn. Zamiast dotychczasowego modelu 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn pojawił się pomysł wspólnego progu. W medialnych ustaleniach najczęściej wskazywane są 35 lat dla obu płci albo wariant pośredni, na przykład 37 lat.

Decyzja klubu nie będzie jednak decyzją Sejmu ani zmianą obowiązującego prawa. Dopiero po przygotowaniu i złożeniu projektu rozpoczęłaby się właściwa procedura ustawodawcza.

Czy po 35 latach będzie można przejść na emeryturę?

Na razie nie. Według aktualnych przepisów samo osiągnięcie 35 lat stażu nie daje większości ubezpieczonych prawa do powszechnej emerytury. ZUS wskazuje, że dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku powszechny wiek emerytalny wynosi nadal 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Emerytura stażowa miałaby stworzyć dodatkową możliwość. Osoba, która odpowiednio wcześnie rozpoczęła aktywność zawodową i zgromadziła wymagany okres ubezpieczenia, mogłaby zakończyć pracę przed osiągnięciem standardowego wieku emerytalnego, jeśli spełniłaby wszystkie warunki zapisane w ustawie.

Nie należy więc interpretować obecnych zapowiedzi jako obniżenia powszechnego wieku emerytalnego. Chodzi o stworzenie dodatkowej ścieżki dla części osób z bardzo długim stażem.

Kto mógłby przejść na emeryturę przed 60. rokiem życia?

Największe znaczenie emerytury stażowe miałyby dla osób, które rozpoczęły pracę bardzo wcześnie. Przy hipotetycznym progu 35 lat osoba rozpoczynająca okresy zaliczane do stażu w wieku 20 lat mogłaby osiągnąć wymagany staż około 55. roku życia.

To jedynie uproszczone przykłady pokazujące różnicę między wariantami. Nie oznaczają, że każda osoba pracująca od danego wieku automatycznie otrzymałaby emeryturę. Ostateczny wynik będzie zależał od tego, jakie okresy ustawa zaliczy do wymaganego stażu i jakie dodatkowe warunki zostaną wprowadzone.

Jakie warunki przewidywał poprzedni projekt?

W Sejmie od 2024 roku znajduje się poselski projekt oznaczony jako druk nr 187. Zakłada on emeryturę stażową dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku po osiągnięciu co najmniej 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych przez kobietę oraz 40 lat przez mężczyznę.

Sam staż nie wystarczałby jednak do otrzymania świadczenia. Projekt przewiduje także warunek finansowy: emerytura obliczona na podstawie zgromadzonego kapitału musiałaby osiągać co najmniej poziom emerytury minimalnej. Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.

Obecny projekt nie został uchwalony. Po pierwszym czytaniu 8 lutego 2024 roku został skierowany do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Obywatelski projekt NSZZ „Solidarność”, przewidujący również 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, znajduje się na podobnym etapie prac.

Czy zlecenie i działalność gospodarcza będą liczone do stażu?

Na tym etapie nie można tego przesądzić. Od 2026 roku zmieniły się przepisy Kodeksu pracy i określone okresy prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania umów zlecenia czy innych form aktywności mogą być wliczane do pracowniczego stażu pracy. Ta zmiana wpływa między innymi na niektóre uprawnienia pracownicze.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że dokładnie w ten sam sposób będą liczone lata potrzebne do projektowanej emerytury stażowej. To dwa różne zagadnienia prawne. Poprzedni projekt emerytalny posługiwał się okresami składkowymi i nieskładkowymi określonymi w przepisach emerytalnych.

Dopóki nowy projekt Lewicy nie zostanie opublikowany, nie wiadomo, czy zachowa dotychczasową konstrukcję, czy zmieni katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do świadczenia. Osoba mająca obecnie 35 lat szeroko rozumianego stażu zawodowego nie powinna więc zakładać, że automatycznie będzie spełniała przyszły warunek emerytalny.

Kiedy emerytury stażowe mogłyby rzeczywiście wejść w życie?

Nawet jeśli 4 września Lewica zdecyduje się na wariant 35 lat dla kobiet i mężczyzn, nowe świadczenie nie zacznie obowiązywać następnego dnia. Najpierw musi powstać ostateczny tekst projektu. Następnie projekt trzeba złożyć w Sejmie i przeprowadzić przez kolejne etapy procesu ustawodawczego.

Potrzebne są czytania w Sejmie, prace komisji, głosowanie, rozpatrzenie ustawy przez Senat, a następnie podpis Prezydenta i publikacja w Dzienniku Ustaw. W czasie tych prac warunki mogą jeszcze zostać zmienione. Nie ma obecnie oficjalnej daty, od której emerytura po 35 latach stażu dla obu płci zacznie przysługiwać.

Dlatego 4 września 2026 roku należy traktować jako ważną datę polityczną dla kształtu nowej propozycji, ale nie jako datę wejścia emerytur stażowych w życie. Dopiero opublikowany projekt pokaże, czy ostatecznie pojawi się próg 35 lat, jakie okresy będą wliczane do stażu i czy pozostanie warunek zgromadzenia kapitału pozwalającego na wypłatę co najmniej minimalnej emerytury.

Sprawdź podobne artykuły