Podwyżki akcyzy uderzą rykoszetem w państwo. Rząd straci na tym miliardy

Miały być wielkie zyski dla Skarbu Państwa i troska o zdrowie Polaków, a szykuje się spektakularna katastrofa budżetowa. Fundacja Laboratorium Prawa i Gospodarki właśnie zrzuciła prawdziwą bombę na rządowe plany drastycznych podwyżek podatków od papierosów, e-papierosów i nowatorskich wyrobów nikotynowych. Ostrzegawczy raport bezlitośnie udowadnia, że chaotyczne podnoszenie akcyzy i planowane zakazy sprzedaży jednorazówek przyniosą państwu astronomiczną stratę rzędu 3,5 miliarda złotych, jednocześnie pompując portfele przestępców z szarej strefy. Zobacz, co to oznacza dla palaczy.

Niezależni analitycy pracujący na zlecenie Fundacji Laboratorium Prawa i Gospodarki wzięli na warsztat zaktualizowane plany Ministerstwa Finansów dotyczące opodatkowania używek. Wnioski płynące z opublikowanego dokumentu są miażdżące dla urzędników państwowych. Okazuje się, że zbyt agresywne narzucanie potężnej akcyzy na wyroby tytoniowe w połączeniu z nadchodzącymi, nowymi zakazami uderzy nie tylko w nałogowców, ale przede wszystkim w kasę rządu.

Szacunki nie kłamią. Jeśli politycy będą forsować drakońskie stawki zaplanowane na najbliższe lata (2025-2027), zamiast obfitych wpływów na publiczne konto osobiste Skarbu Państwa, zobaczymy wielką dziurę szacowaną na 3,5 miliarda złotych. Twarde liczby obalają mit, że dokręcanie śruby w nieskończoność gwarantuje wyższe dochody z podatku konsumpcyjnego.

Katastrofalne wnioski z najnowszego raportu

Zanim zrozumiemy pełną skalę opisywanego problemu, spójrzmy na twarde wyliczenia opublikowane przez autorów dokumentacji:

• Wdrożenie nowej mapy akcyzowej wygeneruje uszczerbek w budżecie na niebagatelną kwotę 3,5 mld zł względem tego, co obiecują politycy.
• Rząd złamał słowo z 2022 roku, ignorując wcześniej ustanowione i zaakceptowane zasady stopniowych podwyżek.
• Ekonomiści domagają się wpisania bezpiecznika uzależniającego kolejne podwyżki wprost od odczytów inflacyjnych.
• Polityczny upór, by zdelegalizować jednorazowe e-papierosy i smakowe „woreczki nikotynowe”, będzie kosztował państwo aż 8 miliardów złotych utraconych przychodów w ciągu 5 lat.
• Nielegalne wytwórnie papierosów już teraz pompują potężne ilości towaru, co udowadniają zeszłoroczne sukcesy Krajowej Administracji Skarbowej.

Chaotyczne decyzje polityków z 2024 roku

Jak przekonują autorzy branżowego opracowania, korzeniem obecnego zła jest rażący brak politycznej konsekwencji. W 2022 roku biznes i państwo usiedli do stołu i wypracowali wieloletnią „mapę drogową”, która gwarantowała stopniowe podnoszenie danin. Dzięki temu koncerny mogły na spokojnie zaciągać np. kredyt dla firm na rozwój parków technologicznych, a palacze powoli oswajali się z wyższymi paragonami.

Ten piękny układ został brutalnie zburzony na początku 2024 roku. Włodarze postanowili wyrzucić do kosza stare ustalenia, drastycznie przyspieszając proces i podbijając stawki. Zamiast upragnionych zysków z tego haraczu, efekt najprawdopodobniej okaże się odwrotny – nastąpi ogromne załamanie legalnej, objętej banderolami sprzedaży na rynkach tradycyjnych.

Konkretne pomysły ekspertów na naprawę prawa

Eksperci fundacji stawiają sprawę na ostrzu noża, sugerując urzędnikom z Ministerstwa Finansów opamiętanie. Domagają się oni bezwzględnego zatrzymania procesu legislacyjnego narzucającego nowe procenty, dopóki niezależne komisje nie wyliczą rzeczywistych zniszczeń, jakie wywołają skoki akcyzowe przewidziane na 2025 rok. Model brzmi logicznie: badajmy skutki przed głosowaniem ustaw.

Fundacja rekomenduje też stałą protekcję dla konsumentów. Kolejne rewizje stawek tytoniowych absolutnie nie powinny przekraczać bieżącego poziomu ogólnopolskiej inflacji (CPI). Ten drobny z pozoru zabieg nie zmasakruje zdolności zakupowej w jednym roku i pozwoli zalegalizowanym, polskim firmom tytoniowym zaplanować bezpieczny budżet na kolejne sezony grzewcze w swoich nowoczesnych fabrykach.

Fatalne w skutkach łączenie zakazów z podatkiem

Oliwy do politycznego ognia dolewa niezwykle toksyczny mechanizm wprowadzany równolegle przez resort zdrowia. Autorzy raportu łapią się za głowy obserwując, jak rząd z jednej strony narzuca astronomiczne podatki na popularne wyroby, a z drugiej… kategorycznie zakazuje ich legalnej sprzedaży!

Sztandarowym przykładem takiego absurdu jest wojna wypowiedziana niezwykle modnym jednorazówkom elektronicznym oraz pachnącym owocami saszetkom nikotynowym podkładanym pod wargę. Analizy ekonomistów wyrokują wprost: usunięcie tak gigantycznego tortu rynkowego do podziemia wypłucze z narodowej kasy przerażające 8 miliardów złotych i to zaledwie na przestrzeni jednego pięciolecia rządów.

Czarny rynek błyskawicznie nabiera sił

Aby uświadomić politykom powagę sytuacji, w opracowaniu przywołano bardzo brutalne zestawienia pochodzące ze skrzynek meldunkowych służb mundurowych. Tylko w zeszłym, 2025 roku jednostki szturmowe Krajowej Administracji Skarbowej wpadły na trop i fizycznie rozniosły w pył aż 27 nielegalnych i zaawansowanych technologicznie, mafijnych manufaktur produkujących lewe papierosy.

Liczby ujawnione przez aparat policyjny przyprawiają o zawrót głowy. Za drutami zatrzymano blisko 80 groźnych przestępców, rekwirując z kontrabandy zawrotne 184 miliony sztuk gotowych do podpalenia „fajek” oraz niespełna 150 ton podrobionego surowca. Wyłuskanie problemu z szarej strefy jest tak potężnym wezwaniem, że analitycy proponują utworzenie elitarnej komórki wywiadowczej integrującej KAS, CBŚP oraz europejski Interpol.

Wnioski na przyszłość i koszty dla palaczy

Nie miejmy absolutnie żadnych złudzeń. Zawalenie wirtualnej mapy doprowadzi w ostatecznym rozrachunku do tego, że palacz po prostu zapłaci w sklepie o wiele więcej, albo nielegalnie kupi śmiercionośny zamiennik na bazarowym straganie. Rząd funduje zarówno kupującym jak i legalnym biznesom gospodarczą loterię z niewyobrażalną dawką regulacyjnego chaosu.

Jedynym ratunkiem przed wielką destrukcją polskiego przemysłu wyrobów nowatorskich jest zmuszenie parlamentu do przywrócenia solidnego, minimum półrocznego vacatio legis, aby rzetelni wytwórcy zdążyli dopasować taśmy do kaprysów gmachu z ulicy Wiejskiej, a nałogowcy przemyśleli sens swojego wyboru.

Sprawdź podobne artykuły