Oszustwa w Black Friday. Co sprawdzić w aplikacji bankowej przed zatwierdzeniem płatności?

Pekao ostrzega przed oszustwami w Black Friday i przypomina o kontroli dwóch informacji: kwoty oraz rodzaju operacji. Zanim zaakceptujesz żądanie w aplikacji bankowej, porównaj je z tym, co rzeczywiście zamierzasz zrobić. Zakup, wypłata z bankomatu i odebranie zapłaty za sprzedaną rzecz to różne sytuacje.

Ostrzeżenie banku opublikowano 5 listopada 2026 r., a 9 listopada temat ponownie podjęły media. To komunikat o zagrożeniach towarzyszących zakupom i sprzedaży online. Nie należy przedstawiać go jako informacji o włamaniu do systemów Pekao ani nowej awarii bankowości.

Co dokładnie sprawdzić przed zatwierdzeniem operacji?

Zacznij od kwoty i rodzaju operacji. Odczytaj je w komunikacie w aplikacji, zamiast kierować się wyłącznie opisem na stronie sklepu lub wiadomością od rozmówcy. Jeśli zamawiasz produkt, żądanie powinno odpowiadać wybranej przez Ciebie płatności. Rozbieżność jest powodem do przerwania czynności i wyjaśnienia sprawy.

Gdy komunikat pokazuje odbiorcę lub miejsce wykonania transakcji, sprawdź również te informacje. Operator BLIK przypomina, że podsumowanie może wskazywać sklep albo bankomat. Jeżeli robisz zakupy przez internet, a widzisz wypłatę gotówki, nie zatwierdzaj jej. Sama poprawna kwota nie wystarcza do uznania operacji za właściwą.

Nie oceniaj żądania wyłącznie po tym, że pojawiło się w Twojej aplikacji. Jej zadaniem jest pokazać szczegóły czynności do zaakceptowania. Ty musisz porównać je ze swoim zamiarem. Przestępca może próbować przekonać Cię do potwierdzenia zupełnie innej operacji pod pretekstem kończenia zakupu.

Kiedy opis w aplikacji powinien zatrzymać płatność?

CERT Polska zaleca sprawdzanie nie tylko sumy i odbiorcy, lecz także tego, czy komunikat rzeczywiście dotyczy zapłaty. Może chodzić na przykład o dodanie nowego urządzenia do bankowości. Takiego żądania nie należy akceptować tylko dlatego, że na poprzedniej stronie wpisano cenę zamówienia.

Poniższe sytuacje pokazują sposób porównania zamiaru z komunikatem. To przykłady rozbieżności, a nie lista identycznych nazw ekranów we wszystkich bankach.

Zwykły przelew też może być prawidłową metodą zapłaty za zakup. Problemem nie jest więc samo słowo „przelew”, ale niezgodność jego szczegółów z Twoim zamiarem. Jeśli nie rozumiesz prośby o zatwierdzenie, nie próbuj tego sprawdzać przez jej zaakceptowanie.

Dlaczego odbiór pieniędzy nie uzasadnia obciążenia rachunku?

Pekao kieruje ostrzeżenie także do osób sprzedających rzeczy przez OLX, Vinted i podobne platformy. Podejrzana jest sytuacja, w której kupujący przesyła odnośnik do rzekomego odbioru zapłaty lub przenosi rozmowę poza serwis, a następnie żąda dodatkowych czynności w banku.

Jeżeli oczekujesz wpływu za sprzedany przedmiot, nie zatwierdzaj operacji, która zabiera pieniądze z rachunku. Wyjaśnienie rozmówcy, że to „odbiór” albo „weryfikacja”, nie zmienia znaczenia wypłaty lub płatności pokazanej w aplikacji.

BLIK ostrzega przed przekazywaniem kodu sprzedawcy lub innej osobie w komunikatorze. Taki kod może zostać użyty do zainicjowania cudzych zakupów lub wypłaty. Jeśli ktoś już go dostał, nadal czytaj każde żądanie potwierdzenia i nie akceptuj nierozpoznanej transakcji.

Jak fałszywa dopłata do paczki prowadzi do płatności?

Wiadomość o brakującej opłacie za dostawę może trafić na moment, kiedy faktycznie czekasz na przesyłkę. RMF, opisując ostrzeżenie Pekao, wymienia też preteksty aktualizacji adresu, ponownej płatności i przekierowania paczki. Zbieżność z prawdziwym zamówieniem nie potwierdza nadawcy.

Nie przechodź do płatności przez odnośnik z takiej wiadomości. Otwórz samodzielnie oficjalną aplikację lub stronę przewoźnika i tam sprawdź status przesyłki. Nie loguj się do bankowości przez stronę wskazaną w podejrzanym SMS-ie ani nie wpisuj na niej danych karty i kodów.

Mała suma widoczna w wiadomości nie określa tego, na co ostatecznie wyrażasz zgodę. Decydują szczegóły operacji wyświetlone przez bank. Kontrola komunikatu jest potrzebna także wtedy, gdy wcześniejsza prośba wyglądała na drobną formalność.

Czy zgodna kwota oznacza, że sklep jest uczciwy?

Nie. Zgodność płatności z zamówieniem nie jest certyfikatem sprzedawcy. CERT Polska wyjaśnia, że fałszywa witryna może mieć koszyk, opisy produktów oraz logotypy operatorów płatności. Może przyjąć pieniądze, mimo że nie zamierza wysłać zamówionego towaru.

Dlatego przed płatnością oceń również samą ofertę: porównaj cenę, sprawdź domenę oraz dane przedsiębiorcy. Kłódka oznaczająca szyfrowane połączenie nie potwierdza uczciwości sklepu. Samodzielne wejście do znanego serwisu pozwala porównać reklamowaną ofertę z tym, co rzeczywiście jest w jego sprzedaży.

Osobną kwestią są warunki dostawy i odesłania produktu. W artykule o ostrzeżeniu UOKiK przed zakupami wysokiego ryzyka opisaliśmy kontrolę sprzedawcy i kosztu zwrotu. Tych ustaleń nie zastępuje przeczytanie komunikatu w aplikacji bankowej.

Co zrobić, jeśli dane trafiły już na podejrzaną stronę?

Nie czekaj na kolejne żądanie. Skontaktuj się ze swoim bankiem i opisz, czy ujawniłeś dane karty, login, hasło lub kod oraz czy potwierdziłeś jakąś czynność. Powiedz konkretnie, co się wydarzyło, zamiast ograniczać zgłoszenie do informacji o „dziwnym SMS-ie”.

Pekao podaje klientom numer 519 222 222 oraz zaleca zastrzeżenie kart i zablokowanie dostępów do bankowości. W komunikacie wskazuje Pekao24 i PeoPay, a w aplikacji ścieżkę: Ustawienia > Bezpieczeństwo > Blokowanie kanałów dostępu. To wskazówki tego banku; w innej instytucji sposób blokady może być odmienny.

Bank zaleca również zawiadomienie policji lub prokuratury i poinformowanie go o zgłoszeniu. Zachowaj potwierdzenia i korespondencję, a podejrzaną stronę zgłoś do CERT Polska. Te działania pomagają wyjaśnić zdarzenie, ale samo zgłoszenie nie jest obietnicą odzyskania pieniędzy. Zakres dalszych kroków ustal z bankiem na podstawie konkretnej sytuacji.

Sprawdź podobne artykuły