Podwyżki nauczycieli początkujących w 2027 roku. Co uchwalił Sejm?

Sejm uchwalił zmianę, która ma zapewnić nauczycielom początkującym 3-procentowy wzrost średniego wynagrodzenia w 2027 r. Wskaźnik 120% ma zostać zastąpiony przez 122,7696% kwoty bazowej. Nie oznacza to jednak jednakowej podwyżki każdej wypłaty, a nowe przepisy nie weszły jeszcze w życie.

W dyskusji o nauczycielskich pensjach łatwo pomylić procent zapisany w ustawie z procentem podwyżki. Tymczasem przyjęta 6 listopada zmiana dotyczy przede wszystkim konstrukcji wynagrodzeń jednej grupy. Wyjaśniamy, skąd bierze się nowy wskaźnik i co można już powiedzieć o planowanym wyrównaniu.

Co zmienia decyzja Sejmu z 6 listopada?

Sejm uchwalił nowelizację Karty Nauczyciela dotyczącą sposobu ustalania średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących. W głosowaniu 6 listopada 2026 r. ustawę poparło 425 posłów, jeden był przeciw, a 21 wstrzymało się od głosu. To istotny etap prac nad zasadami płac na przyszły rok, ale jeszcze nie moment ich wejścia w życie.

Zmiana ma wpisać na stałe do Karty Nauczyciela wyższy mnożnik kwoty bazowej dla tej grupy. Jej cel to takie samo procentowe tempo wzrostu ustawowego średniego wynagrodzenia jak u nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. Nowelizacja nie ustanawia natomiast jednej pensji, którą każdy początkujący nauczyciel miałby otrzymywać na konto.

Dlaczego samo podniesienie kwoty bazowej nie wystarcza?

Problem wynika ze sposobu wprowadzania wcześniejszych podwyżek. W 2024 r. średnie wynagrodzenia nauczycieli początkujących zwiększono o 33%, podczas gdy w pozostałych dwóch grupach wzrost wyniósł 30%. Dodatkową różnicę dla początkujących zapewniał przepis szczególny, zwiększający obliczoną średnią o 2,308%. Podobne rozwiązania zastosowano również na lata 2025 i 2026.

Te regulacje miały charakter czasowy. Nie wystarczy więc porównać nowej kwoty bazowej z poprzednią i założyć, że dla wszystkich rezultat będzie identyczny. Przy wygaśnięciu dodatkowego zwiększenia początkujący traciliby element uwzględniony w punkcie odniesienia z 2026 r.

Według uzasadnienia projektu, przy planowanym wzroście kwoty bazowej o 3% i pozostawieniu wskaźnika 120%, bez kolejnej korekty średnia początkujących wzrosłaby jedynie o około 0,68%. Nowelizacja ma usunąć tę różnicę w mechanizmie, zamiast ponownie naprawiać ją przepisem obowiązującym tylko przez jeden rok.

Co oznacza wskaźnik 122,7696%?

Wskaźnik opisuje relację średniego wynagrodzenia do kwoty bazowej określanej corocznie w ustawie budżetowej. Projekt przewiduje zastąpienie 120% wartością 122,7696%. To nie jest procent podwyżki pensji. Nie oznacza też, że nauczyciel otrzyma dodatkowo ponad 122% swojego dotychczasowego wynagrodzenia.

Nowy mnożnik odpowiada uwzględnieniu wcześniejszego dodatkowego zwiększenia w samej ustawowej formule: 120% × 1,02308 = 122,7696%. Dzięki temu punktem wyjścia do kolejnych zmian kwoty bazowej ma być odpowiednio skorygowany poziom. Ostateczne kwoty w złotych zależą także od budżetu na dany rok.

Czy każdy początkujący nauczyciel dostanie dokładnie 3% więcej?

Zapowiedziane 3% odnosi się do wzrostu średniego wynagrodzenia, przy założeniach przyjętych dla budżetu na 2027 r. Ustawowa średnia nie jest tym samym co wynagrodzenie zasadnicze ani kwota netto wpływająca co miesiąc na rachunek. Nie można zatem pomnożyć dowolnej obecnej wypłaty przez 1,03 i uznać wyniku za gwarantowaną pensję po zmianie.

Karta Nauczyciela zalicza do wynagrodzenia nie tylko podstawę, ale także dodatki, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i zastępstwa oraz określone nagrody i inne świadczenia. Stawka zasadnicza zależy między innymi od kwalifikacji, stopnia awansu i wymiaru zajęć. Dodatki mają własne warunki.

Dwie osoby należące do tej samej grupy mogą więc mieć różne miesięczne wypłaty. Zmiana wskaźnika jest informacją o zasadach finansowania i ustalania średniej, a nie gotową indywidualną listą płac. Konkretnej kwoty netto nie da się wyprowadzić z samego numeru 122,7696%.

Od kiedy planowane są nowe zasady i wyrównanie?

W projekcie z druku 3263 zapisano wejście w życie 1 stycznia 2027 r. oraz podwyższenie wynagrodzeń początkujących nie później niż w ciągu trzech miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od początku roku. Taki harmonogram przedstawiono także w rządowym komunikacie o projekcie.

Trzy miesiące są liczone od ogłoszenia ustawy budżetowej. Nie jest to termin liczony od głosowania Sejmu ani obietnica, że podwyższona wypłata trafi do wszystkich już w styczniu. Wyrównanie ma obejmować okres od 1 stycznia, jeżeli podwyżka zostanie rozliczona później.

Na 9 listopada potwierdzone jest uchwalenie nowelizacji przez Sejm. Wskazane terminy opisują rozwiązanie zapisane w projekcie; dalsze prace parlamentarne, podpis Prezydenta i ogłoszenie ustawy trzeba odróżnić od sejmowego głosowania. Nie należy jeszcze przedstawiać tej zmiany jako obowiązującego prawa.

Co sprawdzić przed obliczeniem własnej podwyżki?

Dla nauczyciela najważniejsze będzie zestawienie ostatecznych przepisów z własnymi warunkami zatrudnienia. Podwyżki nauczycieli w 2027 r. trzeba oceniać osobno na poziomie ustawowej średniej, stawki zasadniczej i całej wypłaty. Szczególną ostrożność wymagają zestawienia, które mieszają te trzy wielkości.

Przed porównaniem kwot sprawdź, czy podawana wartość dotyczy pełnego etatu, jakie obejmuje składniki oraz czy jest kwotą brutto czy netto. W szkole warto ustalić także termin wdrożenia nowych stawek i sposób wykazania wyrównania. Sama informacja o przyjęciu wskaźnika nie zastępuje indywidualnego rozliczenia wynagrodzenia.

Sprawdź podobne artykuły