Dodatkowy zasiłek opiekuńczy od 2027 roku? Komu projekt daje 60 dni więcej, a komu łącznie 120?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy miałby zapewnić rodzicom ciężko chorych dzieci 60 dni więcej w roku. Projekt przewiduje różne łączne limity: do 120, 90 lub 74 dni. Ministerstwo wskazuje 2027 rok, ale nowe uprawnienie jeszcze nie obowiązuje. Sprawdzamy, skąd różnice i co rodzic może ustalić już dziś.

Dla rodziny opiekującej się ciężko chorym dzieckiem dodatkowe dni mogą oznaczać większą możliwość pogodzenia pracy z leczeniem. Jednak liczba 120 nie opisuje wszystkich przypadków. Znaczenie mają wiek, niepełnosprawność oraz warunki korzystania ze świadczenia.

Nowością z 6 października jest potwierdzenie wpisu projektu do wykazu prac rządu. Poniżej oddzielamy tę propozycję od obecnych zasad ZUS, aby zapowiedź nie została potraktowana jako prawo do natychmiastowego przedłużenia opieki.

Co wydarzyło się 6 października i kiedy zmiana miałaby obowiązywać?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało 6 października 2026 r., że przygotowany projekt uzyskał wpis do wykazu prac rządu. To kolejny krok po wcześniejszych zapowiedziach rozszerzenia wsparcia. Nie oznacza jednak uchwalenia ustawy ani rozpoczęcia wypłat na nowych zasadach. Rodzic nie może dziś dopisać sobie dodatkowej puli wyłącznie na podstawie tego komunikatu.

Resort przewiduje wejście ustawy w życie w 2027 roku. Nie podaje w aktualnym komunikacie konkretnego dnia rozpoczęcia uprawnienia. Zapowiedź roku nie pozwala więc przyjąć, że nowe dni będą dostępne już 1 stycznia. Zanim rodzina oprze na nich plan opieki, powinna sprawdzić ostateczne przepisy i ich termin obowiązywania.

Skąd biorą się limity 120, 90 i 74 dni?

Proponowane 60 dni miałoby stanowić dodatkowy okres, niezależny od dotychczasowego limitu. Wynik dodawania zależy od tego, do której grupy należy dziecko. Poniższe zestawienie pokazuje maksymalne sumy opisane przez ministerstwo; nie są to obecnie dostępne nowe limity ani obietnica wypłaty w każdej sytuacji.

Na przykład dla ciężko chorego dwunastolatka punktem wyjścia byłaby pula 60 dni, a dla szesnastolatka bez stwierdzonej niepełnosprawności — 14 dni. Stąd różne sumy mimo takiego samego projektowanego dodatku. Dodatkowe uprawnienie ma obejmować dzieci, które nie ukończyły 18 lat. Sam nagłówek o 120 dniach nie wystarcza zatem do ustalenia sytuacji własnej rodziny.

Kto miałby oceniać ciężką chorobę dziecka?

Według zapowiedzi sytuację oceniałby lekarz wystawiający zwolnienie. Miałby brać pod uwagę między innymi stan dziecka oraz poziom jego samodzielności. Oznacza to ocenę potrzeb konkretnego pacjenta, a nie założenie, że każda choroba lub każda dłuższa nieobecność w szkole otwiera dodatkowy okres.

Nie należy samodzielnie tworzyć listy rozpoznań gwarantujących świadczenie. Opisywane założenia nie przewidują zamkniętego katalogu chorób. Nazwa schorzenia i orzeczenie o niepełnosprawności również nie są pojęciami zamiennymi. W przedstawionym mechanizmie niepełnosprawność wpływa na podstawowy limit, natomiast dodatkowe dni mają służyć opiece przy ciężkiej chorobie.

Na rozmowę z lekarzem warto przygotować informacje o tym, przy których codziennych czynnościach dziecko wymaga pomocy i jak leczenie wpływa na jego samodzielność. To praktyczne przygotowanie do opisania sytuacji, a nie nowy obowiązkowy zestaw załączników. Ostateczne zasady dokumentowania projektowanego uprawnienia trzeba będzie odczytać z przyjętych przepisów i aktualnych wyjaśnień ZUS.

Czy rodzice mogliby łączyć obie pule?

Ministerstwo zakłada, że korzystanie z podstawowego okresu nie wykluczy korzystania z dodatkowego. To istota propozycji: rodzina nie miałaby wybierać jednej z dwóch pul. Nie wynika z tego jednak możliwość pobierania dwóch zasiłków za ten sam dzień ani automatyczne przyznanie podwójnej wypłaty.

Trzeba też oddzielić ten pomysł od obecnego sposobu liczenia dni. ZUS wskazuje, że obowiązujący limit jest wspólny dla uprawnionych członków rodziny i nie rośnie wraz z liczbą dzieci. Nie można więc uznać, że matka i ojciec mają dziś po osobnych 60 dni. Dla poszczególnych rodzajów opieki działają ponadto odpowiednie krótsze limity w ramach zasad opisanych przez ZUS.

Nie mnożymy zapowiedzianych 60 dni przez liczbę rodziców ani dzieci. Publiczny komunikat nie daje podstaw do takiego wyliczenia. Warto prowadzić wspólne zestawienie wykorzystanych dni, z datami i informacją, kto sprawował opiekę. Taki porządek pomaga rozmawiać z płatnikiem o aktualnym limicie, a później porównać go z ostatecznym sposobem rozliczania nowej puli.

Co obowiązuje teraz i ile wynosi zasiłek?

Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem związanym z ubezpieczeniem chorobowym. Nie przysługuje każdemu rodzicowi wyłącznie z powodu posiadania dziecka. ZUS wskazuje uprawnienie między innymi pracowników, a także innych osób objętych tym ubezpieczeniem. Przy umowie zlecenia lub działalności gospodarczej warto najpierw ustalić własny tytuł i objęcie ubezpieczeniem.

Co do zasady w gospodarstwie domowym nie może być innego członka rodziny mogącego zapewnić opiekę. Wyjątek dotyczy chorego dziecka przed ukończeniem 2 lat. Za ten sam okres świadczenie może otrzymać jeden z rodziców. Prawo zależy więc od konkretnych okoliczności opieki, nie tylko od daty urodzenia dziecka.

Obecna wysokość zasiłku to 80% podstawy wymiaru, a wypłata obejmuje należne dni kalendarzowe, również dni wolne od pracy. Nie jest to automatycznie 80% ostatniego przelewu z wynagrodzeniem netto. Przy planowaniu domowego budżetu należy ustalić podstawę i okres wypłaty u właściwego płatnika, zamiast przeliczać medialną liczbę dni na pełne miesięczne pensje.

Jakie dokumenty dotyczą dzisiejszego uprawnienia?

Dla opieki nad dzieckiem ZUS wskazuje wniosek Z-15A. Przy chorobie potrzebne jest także zaświadczenie lekarskie, najczęściej elektroniczne e-ZLA. To opis obowiązujących zasad, a nie instrukcja składania wniosku o zapowiedziane dodatkowe 60 dni. Sam fakt wystawienia zwolnienia nie zastępuje ustalenia wszystkich warunków wypłaty.

Przy chorym dziecku, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat, limit 30 dni wymaga odpowiedniego orzeczenia. ZUS wymienia stopień znaczny albo orzeczenie ze wskazaniami dotyczącymi długotrwałej opieki lub pomocy oraz stałego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji. Nie należy zakładać, że dowolny dokument o niepełnosprawności wystarczy.

Jeżeli korzystasz ze świadczenia teraz, ustal z płatnikiem, czy dokumenty zostały przekazane i czy nie brakuje informacji do rozpatrzenia sprawy. Zachowaj potwierdzenia oraz zestawienie wykorzystanych dni. Ogłoszenie projektu nie zmienia dokumentacji bieżącej sprawy i nie usuwa obecnych warunków uprawnienia.

Co sprawdzić przed planowaniem opieki na 2027 rok?

Najbardziej użyteczne jest dziś rozdzielenie dwóch spraw: wsparcia dostępnego już teraz oraz zmiany, która dopiero przechodzi proces legislacyjny. Gdy dziecko wymaga opieki obecnie, decyzje trzeba opierać na aktualnym prawie i ustaleniach z lekarzem oraz płatnikiem. Zapowiedziana pula nie powinna zastępować sprawdzenia pozostałych dni.

• Ustal wiek dziecka i podstawowy limit właściwy dla aktualnej sytuacji.
• Sprawdź wymagane orzeczenie, jeśli powołujesz się na limit 30 dni.
• Zsumuj dni wykorzystane przez uprawnionych członków rodziny.
• Przed skorzystaniem z nowego rozwiązania sprawdź uchwalony zakres, datę wejścia w życie i aktualne zasady dokumentowania.

Nie trzeba czekać na reformę, żeby uporządkować te informacje. Przy kolejnym komunikacie łatwiej będzie wtedy ocenić, co rzeczywiście zmienia się dla rodziny. Kluczowe pozostaje słowo projekt: projektowany dodatkowy zasiłek opiekuńczy jest zapowiedzią rozwiązania, a jego praktyczne wykorzystanie będzie zależało od ostatecznych przepisów.

Sprawdź podobne artykuły