PIT 130 tys. zł i stawka 24% to parametry rządowego projektu, który po pierwszym czytaniu 6 października trafił do dalszych prac w komisji. Przy rocznej podstawie 140 tys. zł podatek wyniósłby 14 400 zł zamiast obecnych 17 200 zł, przy określonych założeniach. Sprawdź tabelę i sposób liczenia: to symulacja projektu, nie nowe zasady rozliczeń ani obietnica podwyżki pensji netto.
Z tego artykułu dowiesz się:
1. Co wydarzyło się w Sejmie i czy zmiana już obowiązuje?
2. Jak wyglądałaby skala 130/150 tys. zł?
3. Ile podatku przy różnych rocznych podstawach?
4. Jak policzyć PIT przy podstawie 140 tys. zł?
5. Czy przekroczenie 150 tys. zł podnosi podatek od całości?
6. Dlaczego pensja brutto nie wystarczy do obliczenia?
7. Co sprawdzić przed planowaniem podatku na 2027 rok?
We wrześniowym tekście o zapowiedzi zmiany progów PIT od 2027 roku punktem wyjścia był wywiad ministra i brak uchwalonej zmiany. Teraz rządowy projekt jest już po pierwszym czytaniu, dlatego warto przejść od samej zapowiedzi do obliczeń. Nie oznacza to jednak, że jego parametry poznano dopiero w październiku: Ministerstwo Finansów przedstawiło je już 19 sierpnia.
Poniżej porównujemy obecną skalę z propozycją 130/150 tys. zł. Dalszy etap to prace nad projektem, w których jego treść może się zmienić. Każdy wynik dla przyszłego wariantu pozostaje warunkowy, nawet jeśli rachunek wykonano poprawnie.
Co wydarzyło się w Sejmie i czy zmiana już obowiązuje?
6 października 2026 r. odbyło się pierwsze czytanie projektów dotyczących zmian podatkowych. Według relacji PAP opublikowanej przez Money projekt rządowy oraz dwie propozycje poselskie skierowano do dalszych prac w sejmowej komisji. Rządowy wariant zmiany skali znajduje się w druku nr 3147; wcześniej, 29 września, przyjęła go Rada Ministrów.
Na 7 października jest to nadal projekt, a nie nowa obowiązująca skala PIT. Planowany termin to 1 stycznia 2027 r. Pierwsze czytanie nie przesądza ani o ostatecznej treści, ani o wejściu przepisów w życie. Potrzebne są dalsze prace parlamentarne, podpis prezydenta oraz ogłoszenie ustawy. Rozliczeń za 2026 r. nie należy zmieniać na podstawie tej propozycji.
Obecność kilku projektów w tej samej debacie nie oznacza, że mają identyczne stawki i granice. Poniższe obliczenia dotyczą wyłącznie wariantu rządowego. Nie łączą go z wyższymi progami postulowanymi w innych propozycjach.
Jak wyglądałaby skala 130/150 tys. zł?
Projekt przewiduje 12% do 130 tys. zł podstawy, 24% od części powyżej 130 tys. zł do 150 tys. zł oraz 32% od nadwyżki ponad 150 tys. zł. Kwota wolna miałaby pozostać na poziomie 30 tys. zł. Przesunięcie progów nie realizuje więc obietnicy kwoty wolnej 60 tys. zł.
| Roczna podstawa opodatkowania | PIT według projektu rządowego |
|---|---|
| Do 130 000 zł | 12% podstawy minus 3600 zł, nie mniej niż 0 zł |
| Powyżej 130 000 zł do 150 000 zł | 12 000 zł plus 24% nadwyżki ponad 130 000 zł |
| Powyżej 150 000 zł | 16 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 150 000 zł |
Stałe kwoty we wzorach wynikają z obliczeń. Przy 130 tys. zł 12% daje 15 600 zł, a po odjęciu 3600 zł zostaje 12 000 zł. Kolejne 20 tys. zł opodatkowane stawką 24% dokłada 4800 zł. Dlatego na granicy 150 tys. zł podatek wyniósłby 16 800 zł. Kwotę zmniejszającą uwzględnia się raz, nie osobno w każdym przedziale.
Ile podatku przy różnych rocznych podstawach?
W obecnej skali do 120 tys. zł podstawy obowiązuje 12% minus 3600 zł. Powyżej tej granicy PIT wynosi 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 tys. zł. Zestawienie pokazuje autorską symulację obu wariantów dla tej samej rocznej podstawy, przy rozliczeniu indywidualnym i przed ulgami od podatku. Zakłada niezmienioną kwotę wolną oraz przyjęcie projektu bez zmian.
| Podstawa roczna | PIT obecnie | PIT w projekcie | Różnica roczna |
|---|---|---|---|
| 30 000 zł | 0 zł | 0 zł | 0 zł |
| 100 000 zł | 8 400 zł | 8 400 zł | 0 zł |
| 120 000 zł | 10 800 zł | 10 800 zł | 0 zł |
| 125 000 zł | 12 400 zł | 11 400 zł | 1 000 zł |
| 130 000 zł | 14 000 zł | 12 000 zł | 2 000 zł |
| 140 000 zł | 17 200 zł | 14 400 zł | 2 800 zł |
| 150 000 zł | 20 400 zł | 16 800 zł | 3 600 zł |
| 160 000 zł | 23 600 zł | 20 000 zł | 3 600 zł |
| 180 000 zł | 30 000 zł | 26 400 zł | 3 600 zł |
Do 120 tys. zł sama proponowana skala nie zmieniłaby wyniku. Przy podstawie 125 tys. zł różnica wyniosłaby 1000 zł, przy 140 tys. zł — 2800 zł, a od 150 tys. zł w pokazanym zakresie osiągnęłaby 3600 zł. Wzrost podstawy ze 150 do 180 tys. zł nie zwiększa już tej różnicy, ponieważ dodatkowa część w obu wariantach ma stawkę 32%.
To porównanie samego PIT według skali, nie wszystkich obciążeń ani miesięcznego wynagrodzenia netto. Nie obejmuje składek, indywidualnych ulg, wspólnego rozliczenia i innych zmian całego pakietu. Nie należy z niego wyciągać wniosku, że każdy pracownik otrzyma taką samą podwyżkę przelewu.
Jak policzyć PIT przy podstawie 140 tys. zł?
Załóżmy, że Twoja roczna podstawa po kosztach i odliczeniach wynosi dokładnie 140 tys. zł. Dziś pierwsze 120 tys. zł daje 10 800 zł podatku. Nadwyżka 20 tys. zł jest opodatkowana stawką 32%, czyli dokłada 6400 zł. Łączny PIT wynosi zatem 17 200 zł przed ulgami od podatku.
- W projekcie oblicz podatek od pierwszych 130 tys. zł: 130 000 zł × 12% − 3600 zł = 12 000 zł.
- Ustal nadwyżkę: 140 000 zł − 130 000 zł = 10 000 zł.
- Policz PIT od nadwyżki: 10 000 zł × 24% = 2400 zł.
- Dodaj części: 12 000 zł + 2400 zł = 14 400 zł.
Różnica między wariantami wynosi 2800 zł rocznie. Podzielenie jej przez 12 daje około 233 zł, ale jest to tylko miesięczna średnia rocznego efektu podatkowego. Nie określa dokładnego wzrostu każdej wypłaty. Zaliczki pobierane w ciągu roku i końcowe rozliczenie to osobne etapy, dlatego rocznego wyniku nie należy automatycznie przenosić na pojedynczy pasek wynagrodzenia.
Czy przekroczenie 150 tys. zł podnosi podatek od całości?
Nie. Przy podstawie 151 tys. zł w projekcie pierwsze 150 tys. zł dawałoby 16 800 zł podatku. Stawka 32% objęłaby tylko ostatni 1000 zł, czyli 320 zł. Całość wyniosłaby 17 120 zł. Nie byłoby przeliczenia całych 151 tys. zł stawką 32% ani nagłego skoku podatku od wcześniejszych zarobków.
Tak samo działałaby stawka 24%: przy podstawie 140 tys. zł dotyczyłaby tylko 10 tys. zł ponad pierwszy projektowany próg. Wynik 140 000 zł × 24% byłby błędny, ponieważ pomija niższy przedział i kwotę zmniejszającą. Stawka dotycząca kolejnej części podstawy nie jest średnią stawką dla całej kwoty.
Praktycznie oznacza to, że porównując dwa scenariusze, trzeba rozdzielić podstawę na części. Dodatkowe 1000 zł ponad 150 tys. zł zwiększałoby sam PIT o 320 zł. Nie można jednak na tej podstawie obliczyć pełnego zysku netto z premii, bo znaczenie mogą mieć także składki i pozostałe zasady rozliczenia.
Dlaczego pensja brutto nie wystarczy do obliczenia?
Granice w tabelach odnoszą się do rocznej podstawy obliczenia podatku. Nie są miesięczną pensją brutto, sumą przelewów netto ani całym przychodem z faktur. Dochód co do zasady powstaje po odjęciu kosztów uzyskania przychodów, a podstawa uwzględnia jeszcze właściwe odliczenia. U pracownika znaczenie mają między innymi koszty oraz podlegające odliczeniu składki społeczne.
Proste pomnożenie miesięcznej pensji brutto przez 12 może więc wskazać niewłaściwy przedział. Trzeba też uwzględnić premie i pozostałe dochody rozliczane skalą. Jednocześnie nie każdy wpływ dolicza się do tej podstawy: odrębnie rozliczany przychód na ryczałcie albo dochód objęty podatkiem liniowym nie staje się automatycznie częścią skali.
Do własnej symulacji przygotuj przewidywany roczny dochód, koszty i przysługujące odliczenia. Użyj tej samej ustalonej podstawy w obu wariantach. Jeśli korzystasz z preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem lub ulg od podatku, obliczenie będzie wymagało dodatkowych kroków; prosta tabela indywidualna nie zastąpi wtedy pełnego porównania.
Co sprawdzić przed planowaniem podatku na 2027 rok?
Najpierw zapisz dwa oddzielne wyniki: PIT według obecnych zasad oraz hipotetyczny PIT według projektu. Potencjalnej różnicy nie traktuj jako pewnego dochodu do wydania. Gdy zmienią się parametry projektu lub termin jego wejścia w życie, trzeba będzie policzyć scenariusz ponownie.
- Sprawdź, czy czytasz wariant rządowy z druku 3147, czy odrębną propozycję poselską.
- Ustal roczną podstawę po kosztach i odliczeniach, zamiast podstawiać pensję brutto.
- Porównaj obie skale przy jednakowych założeniach i dopiero potem uwzględnij własne preferencje.
- Przed stosowaniem nowych zasad sprawdź ostatecznie ogłoszoną ustawę i jej datę wejścia w życie.
Dla osoby z podstawą w pobliżu 130 lub 150 tys. zł najważniejsze pytanie brzmi dziś: ile wyniosłaby różnica w moim konkretnym rozliczeniu, jeśli projekt zostanie uchwalony w tej wersji? Można już przygotować takie obliczenie. Nadal nie można zastąpić nim obowiązujących zasad ani uznać planowanego 1 stycznia 2027 r. za zagwarantowany termin.